Farmy wiatrowe – co warto wiedzieć?

Farmy wiatrowe są coraz bardziej rozpowszechnianym, proekologicznym sposobem na pozyskanie energii w Polsce. Zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2020 poz. 981)[1], elektrownią wiatrową jest „instalacja odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2020 r. poz. 261, 284, 568 i 695)”.

Elektrownie wiatrowe, a wpływ na środowisko

Najbardziej widocznym efektem oddziaływania na środowisko przyrodnicze elektrowni wiatrowych jest obniżenie emisji szkodliwych substancji do środowiska oraz eliminacja toksycznych odpadów. Obiekty te można sytuować na nieużytkach, terenach zanieczyszczonych i zdegradowanych przez przemysł. Dodatkowo obiekty te dają możliwość częściowego uniezależnienia od dostawców prądu, zwłaszcza na terenach, gdzie często dochodzi do przerw w jego dostawie. Ekologicznie negatywnym skutkiem budowy elektrowni wiatrowych jest hałas, który towarzyszy pracy turbiny wiatrowej. Budowa elektrowni wiatrowych wiąże się z wprowadzeniem do krajobrazu naturalnego elementów technicznych, a to z kolei wpływa na zaburzenie naturalności krajobrazu.

Lokalizacja elektrowni wiatrowych

Budowa elektrowni wiatrowej wymaga doboru odpowiedniego terenu. Aby móc wykorzystywać energię wiatru do produkcji prądu potrzebne jest stałe występowanie wiatru o określonej prędkości. Jest to warunek konieczny, umożliwiający pracę instalacji. Istotna jest również lokalizacja elektrowni wiatrowej, która musi uwzględniać szorstkość terenu oraz występowanie przeszkód terenowych wpływających na przepływ wiatru. W Polsce odpowiednie warunki do lokalizacji elektrowni wiatrowych panują na Pomorzu, Suwalszczyźnie, w Tatrach  oraz w centralnej Polsce.

Lokalizacja elektrowni wiatrowych może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zgodnie z art. 3 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2020 poz. 98))[2].

Warto zaznaczyć, że jest to rozwiązanie popierane przez przeciwników funkcjonowania wiatraków. Ich zdaniem konieczne jest, aby społeczeństwo było przez ustawodawcę wyposażone w narzędzia chroniące ich interesy w procesie inwestycyjnym. Podstawowym instrumentem pozwalającym na realizację polityki przestrzennej jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Od zapisów zawartych w planie, zależy realizacja inwestycji, w tym budowa elektrowni wiatrowej.

Obowiązująca od 2016 r. ustawa potocznie określana jest  jako „ustawa odległościowa”. Zgodnie z zapisami art. 4 omawianej ustawy[3], elektrownia wiatrowa może być zlokalizowana w odległości równiej lub większej od dziesięciokrotności jej wysokości obejmującej elementy techniczne, w szczególności wirnik z łopatami. W praktyce powyższe regulacje sprowadzają się do tego, że minimalna odległość nowych wiatraków od zabudowy mieszkaniowej wynosi około 2 km. Dodatkowo nowelizacja ustawy w 2018 r. wprowadziła włączenie obiektu elektrowni w definicję budowli. Wiąże się to ze wzrostem opodatkowania.

Wprowadzone ustawowo wymogi nie zyskały poparcia ze strony branży energetyki wiatrowej. Przeciwnicy ustawy są zdania, że ogranicza ona rozwój sektora energii wiatrowej z uwagi na znaczne zaostrzenie lokalizowania instalacji. Przed wprowadzeniem bardziej rygorystycznych warunków budowy instalacji ich sytuowanie opierało się głównie na akustyce. Jak podkreślają samorządowcy ustawa nie przyniosła im zapowiadanego wzrostu przychodów podatkowych z powodu drastycznego ograniczenia liczby inwestycji. Wprowadzenie wytycznych odległościowych od zabudowań mieszkalnych, zmniejsza ilość potencjalnych obiektu możliwych do realizacji. Samorządowcy działają w dążeniu do zmiany przepisów prawa.

Przemysł, a rozwój zielonej energii w Polsce

Polski przemysł potrzebuje taniej i czystej energii, która utrzyma konkurencyjność na rynku globalnym. Przemysł jako pierwszy odczuł gwałtowny wzrost cen energii, efektem czego były zwyżki na rynku węgla i uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Energia pochodząca z odnawialnych źródeł energii jest bezemisyjna, a więc nieobciążona kosztami drożejących uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Niektóre przedsiębiorstwa chcą samodzielnie generować zieloną energię poprzez budowę elektrowni wiatrowych lub zakupują energię w ramach długoterminowych kontraktów. W obu przypadkach przedsiębiorcy mogą liczyć na długofalowe zabezpieczenie dostaw prądu, przy jednoczesnym obniżeniu jego kosztów. Zakup energii o określonej cenie niejako uniezależnia od ewentualnych wzrostów cen energii. Wiele przedsiębiorstw już zaczyna wdrażać rozwiązania ograniczające szkodliwy wpływu na środowisko. Aspekt związany z ochroną środowiska staje się coraz ważniejszy ze względu na rosnącą świadomość ekologiczną konsumentów.

Zapowiedzi zmian w przepisach prawa

Według zapowiedzi Ministerstwa Rozwoju, planowane są zmiany w przepisach dotyczących budowy elektrowni wiatrowych. Mając na uwadze wiele uwag specjalistów odnoszących się do lokalizacji inwestycji, Ministerstwo zaznacza, że turbiny wiatrowe mogłyby być lokowane tylko na podstawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, który obejmuje 10-krotność całkowitej wysokości wiatraka. Jednak, gmina w ramach Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla elektrowni wiatrowej, na podstawie wyników prognozy oddziaływania na środowisko, może przyjąć inną odległość elektrowni od budynku mieszkalnego, ale nie mniej niż 500 m. Z zapowiedzi Ministerstwa Rozwoju wynika, że wspomniana odległość będzie stanowiła minimalną odległość budowy od zabudowy mieszkaniowej. Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami, odległość ta pozwoli na spełnienie obowiązujących norm w odniesieniu do hałasu. Propozycja zmian wychodzi naprzeciw sugestiom specjalistów, inwestorów oraz gmin. Prace nad projektem mają zostać ukończone w 2020 r.

Ważne jest, aby wprowadzone zmiany w przepisach umożliwiły swobodną realizację inwestycji w ramach budowy elektrowni wiatrowych, przy jednoczesnym zachowaniu dbałości o środowisko oraz okoliczne tereny potencjalnej inwestycji.  

 

[1] Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2020 poz. 98)
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20160000961/O/D20160961.pdf

[2] art. 3 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2020 poz. 98) brzmi:
Lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 i 904), zwanego dalej „planem miejscowym”.
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20160000961/O/D20160961.pdf

[3] art. 4 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2020 poz. 98) brzmi:
1. Odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane:

1) elektrownia wiatrowa – od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz

2) budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa – od elektrowni wiatrowej

– jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).

2. Odległość, o której mowa w ust. 1, wymagana jest również przy lokalizacji i budowie elektrowni wiatrowej od form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55 i 471), oraz od leśnych kompleksów promocyjnych, o których mowa w art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r. poz. 6 i 148), przy czym ustanawianie tych form ochrony przyrody oraz leśnych kompleksów promocyjnych nie wymaga zachowania odległości, o której mowa w ust. 1.

3. Odległość, o której mowa w ust. 1, nie jest wymagana przy przebudowie, nadbudowie, rozbudowie, remoncie, montażu lub odbudowie budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa.
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20160000961/O/D20160961.pdf

 

Podziel się:

Napisz komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *