Kosmetyki naturalne a kosmetyki konwencjonalne Przemysł i Środowisko

Kosmetyki naturalne a kosmetyki konwencjonalne

W związku z rosnącym udziałem kosmetyków naturalnych (certyfikowane według standardu COSMOS oraz NATRUE) i inspirowanych naturą (kosmetyki deklarujące naturalność głównie według normy ISO 16128) w ogólnym rynku kosmetyków warto przyjrzeć się bliżej ich właściwościom w zestawieniu z kosmetykami konwencjonalnymi. Firma BASF podjęła się porównania właściwości w przypadku wyrobów niespłukiwalnych, takich jak kremy do twarzy, balsamy do ciała, produkty do opalania SPF 30 oraz wyrobów spłukiwalnych takich jak szampony, odżywki do włosów, żele do stylizacji włosów. Celem porównania właściwości i efektywności działania nie było wartościowanie produktów, lecz obiektywnego zestawienia ich właściwości sensorycznych. Zapraszamy do trzeciego z serii artykułu poświęconego tematyce kosmetyków.

Przyjrzyjmy się konkluzjom płynącym z porównania.

Jedną z kluczowych cech sensorycznych kosmetyków do pielęgnacji twarzy jest efekt bielenia. W przypadku kosmetyków konwencjonalnych można go zniwelować stosując jeden z surowców z grupy silikonów. W przypadku kosmetyków inspirowanych naturą efekt bielenia jest mniej zauważalny niż w przypadku kosmetyków naturalnych. Kosmetyki te mają również lepszą absorbcję i pozostawiają na skórze mniej lepiący film. Kosmetyki konwencjonalne (zawierające silikony oraz syntetyczne polimery) są bezkonkurencyjne pod względem takich cech jak efekt bielenia, zdolność do rozprowadzania na skórze, efekt woskowości, natomiast kosmetyki naturalne dają znacznie lepszy efekt pielęgnacyjny. Mniej korzystne cechy sensoryczne kosmetyków naturalnych możemy poprawić poprzez zastosowanie kombinacji emolientów i proporcje między emitentami o dużej, umiarkowanie j i małej rozprowadzalności, a także stosowanie niskiej zawartości hydrofilowych wosków. W przypadku tych ostatnich warto poszukiwać złotego środka, ponieważ niska zawartość wosków wpływa na stabilność receptury. W przypadku kosmetyków do pielęgnacji ciała (balsamu/lotionu) stworzenie lekkiego kosmetyku naturalnego o charakterystyce sensorycznej kosmetyków konwencjonalnych jest znacznie łatwiejsze niż w przypadku produktów do pielęgnacji twarzy, ponieważ oczekiwania konsumentów co do charakterystyki sensorycznej są odmienne – akceptowany jest większy depozyt na skórze i spora wyczuwalność filmu na skórze. Sensorykę produktów do ciała można poprawić przez zastosowanie emulgatorów lipofilowych oraz odpowiedniej kaskady emolientów.

W przypadku kosmetyków do opalania stosowanie tylko filtrów mineralnych prowadzi do zubożenia ochrony w zakresie promieniowania UVA (ochrona jest tym słabsza, im wyższy SPF produktu). Warto też zaznaczyć, że filtry mineralne nie są obojętne dla środowiska naturalnego. Mało tego, filtry te nie są również supernaturalne, ponieważ składniki mineralne przechodzą szereg procesów chemicznych nim staną się składnikiem kosmetyku, są więc nie składnikami naturalnymi, lecz składnikami pochodzenia naturalnego. Dobrym kompromisem między jakością ochrony a właściwościami sensorycznymi jest łączenie filtrów mineralnych z filtrami cząsteczkowymi (dyspergowalnymi w wodzie). Dzięki temu możliwe jest uzyskanie ochrony w zakresie promieniowania UVA przy zredukowaniu negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Z badań firmy BASF wynika, że najlepsze efekty, zarówno pod względem ochrony, jak i wpływu na środowisko naturalne zapewniają krystaliczne filtry z grupy Tinogard i Uvinul.

W kategorii szamponów kluczową kwestią dla właściwości kosmetyku jest dobór polimeru kondycjonującego. Kosmetyki konwencjonalne w tej kategorii wypadają znacznie lepiej niż kosmetyki naturalne bądź inspirowane naturą. Istnieją znaczne dysproporcje pomiędzy zdolnościami kondycjonującymi szamponów certyfikowanych oraz konwencjonalnych. Większość kosmetyków naturalnych ma nieodpowiedni dobór surowców, brak w nich kluczowych składników sprzyjających tworzeniu koacerywatu a rekomendowaną kombinacją jest: anionowy surfaktant (np. Sulfopon 1216G), składnik pielęgnacyjny (np. Lamesoft PO 65), polimer kondycjonujący (Dehyquart Guar HP).

Analiza kategorii odżywek do włosów wykazała, że kosmetyki certyfikowane charakteryzują się gorszymi właściwościami kondycjonującymi w porównaniu do kosmetyków konwencjonalnych (bardzo często wykorzystywane są w nich składniki obdarzone ładunkiem ujemnym, brak składników ułatwiających adsorpcję składników tłuszczowych). Właściwości kondycjonujące produktów inspirowanych naturą są natomiast zbliżone do kosmetyków konwencjonalnych – wynika to ze zbliżonych składów pod względem emulgatorów oraz baz kondycjonujących.

Jeśli chodzi o żele do stylizacji włosów w analizach BASF brano pod uwagę przede wszystkim takie właściwości jak sztywność filmu, który tworzy się na włosach, oraz odporność na wilgotność po 24h. W efekcie badań stwierdzono, że kosmetyki bazujące na biopolimerach charakteryzują się znacznie lepszymi właściwościami stylizującymi niż klasyczne kosmetyki oparte na polimerach syntetycznych. Kosmetyki naturalne wyróżniał również parametr łuszczenia się filmu polimerowego, często porównywany do sztucznego łupieżu. Był on względnie nieduży w odniesieniu do utrwalenia (sztywności filmu). Zwykle obie właściwości są wprost proporcjonalne – większa sztywność filmu, większa skłonność do łuszczenia. Warto pamiętać, że choć biopolimery dają bardzo dobre efekty stylizacyjne, to nie możemy zastosować ich we wszystkich teksturach – obecnie biopolimery stosowane są głównie w kosmetykach bezaerozolowych. Ponadto zbyt duże stężenie biopolimeru może prowadzić do zbyt wysokich wartości sztywności filmu i nienaturalnego utrwalenia fryzury a także całkowitej zmiany reologii w porównaniu do klasycznych żeli. Rekomendowana przez BASF kombinacja składników w kosmetykach do stylizacji włosów to: Rheocare XGN, Hydagen 558P, Dehyquart Guar HP lub TC.

Według analiz BASF największe różnice w cechach sensorycznych wszystkich kategorii kosmetyków zaobserwowane zostały pomiędzy kosmetykami certyfikowanymi oraz konwencjonalnymi. Różnice te wynikają z doboru surowców, w szczególności z ograniczenia w stosowaniu surowców syntetycznych w certyfikowanych kosmetykach naturalnych, które wpływają na lepkość i stabilizację receptur kosmetyku, a finalnie na odczucia sensoryczne użytkowników związane z takimi cechami jak rozprowadzanie na skórze w przypadku kremów i balsamów, czy efekt usztywnienia w przypadku kosmetyków do stylizacji włosów.

Wybierając kosmetyki warto więc kierować się nie tylko hasłami marketingowymi, ale również sprawdzać, czy kosmetyk naturalny jest produktem certyfikowanym. Może być to cenną wskazówką na temat cech sensorycznych produktu oraz spodziewanych efektów pielęgnacyjnych.

Opracowanie na podstawie webinarium: Rynek Kosmetyków Naturalnych zorganizowanego przez BASF w dniu 8 kwietnia 2021, wystąpienie dr inż. Michała Stepulaka

Podziel się:

Napisz komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *