Wprowadzenie ścieków przemysłowych do kanalizacji, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymogów prawnych. Jednym z kluczowych obowiązków w tym zakresie jest uzyskanie decyzji administracyjnej, czyli pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Od czego więc zacząć? Prowadzący zakład musi zastanowić się, czy jest wytwórcą ścieków przemysłowych? Czy prowadzona działalność nie wymaga zawnioskowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego? Czy wytwarzane ścieki przemysłowe zawierają substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego?
● Czym jest i czego dotyczy pozwolenie wodnoprawne?
● Kim jest wytwórca ścieków przemysłowych?
● Dostawca a wytwórca ścieków przemysłowych
● Kiedy należy zawnioskować o pozwolenie wodnoprawne?
● Wprowadzanie do kanalizacji ścieków przemysłowych. Kiedy jest możliwe?
● Jak długo obowiązuje pozwolenie wodnoprawne?
● Gdzie złożyć wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego?
● Jak znaleźć odpowiedni miejscowo RZGW lub Zarząd Zlewni?
● W jaki sposób przedłużyć termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego?
● Jakie są skutki odprowadzania ścieków przemysłowych bez pozwolenia wodnoprawnego lub umowy?
● O czym warto pamiętać?
● Podsumowując
Czym jest i czego dotyczy pozwolenie wodnoprawne?
Pozwolenie wodnoprawne stanowi obok zgłoszenia wodnoprawnego i oceny wodnoprawnej rodzaj zgody wodnoprawnej zgodnie z art. 388 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960) [1] – dalej „p.w.”. Wskazane powyżej formy zgód wodnoprawnych spełniają rolę instrumentu służącego zarządzaniu zasobami wodnymi (art. 11 pkt 2 p.w.) [2], tj. mają na celu realizację, wynikającej z zapisów ustawy, podstawowej funkcji prawa wodnego mającej służyć zaspokajaniu potrzeb ludności i gospodarki oraz ochronie wód i środowiska związanego z tymi zasobami.
Kim jest wytwórca ścieków przemysłowych?
Na samym początku rozważań dotyczących konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego należy zastanowić się, czy dany podmiot wytwarza ścieki, a także czy ścieki te zaliczone są do ścieków przemysłowych. Pomogą w tym zapisy zawarte w przywołanej już ustawie Prawo wodne oraz w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2024 r. poz. 757), dalej u.z.z.w. Ustawy te definiują, czym są ścieki, z dodatkowym rozróżnieniem na ścieki bytowe, ścieki komunalne i ścieki przemysłowe.
Wytwórcą ścieków przemysłowych jest podmiot, który do prowadzenia procesu technologicznego zużywa wodę, czego efektem jest powstanie ścieku, w czasie jego trwania bądź po zakończeniu. W przypadku zakładów produkcyjnych, typ procesu technologicznego i jego wielkość ma bezpośredni wpływ na jakość i ilość powstających ścieków. Ścieki przemysłowe powstają również w wyniku prowadzonej przez podmioty gospodarcze działalności: handlowej, przemysłowej, składowej, transportowej lub usługowej. Warto w tym miejscu podkreślić, że za ściek przemysłowy uznawane są również odcieki, które powstają w wyniku kontaktu wody opadowej z odpadami np. gdy odpady magazynowane są na otwartym placu (bez zadaszenia).
Poza tym mieszaniny innych rodzajów ścieków np. bytowych ze ściekami przemysłowymi pochodzącymi od tego samego lub różnych podmiotów, które są odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi jednego z nich również traktowane są jako ścieki przemysłowe. Wytwórcą ścieków przemysłowych nie jest podmiot gospodarczy na terenie, którego powstają jedynie ścieki bytowe lub wody opadowe i roztopowe, które są skutkiem opadów atmosferycznych (art. 16 pkt 64 p.w. [3] oraz art. 2 pkt 11 u.z.z.w. [4]).
Obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego dotyczy wytwórcy ścieków przemysłowych. Obowiązek ten został wskazany przez ustawodawcę w art. 391 p.w. [5].
Dostawca a wytwórca ścieków przemysłowych
Ustawa Prawo wodne oraz o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków szczegółowo określają definicję ścieku przemysłowego, nakreślając jednocześnie, kto jest jego wytwórcą. Kim więc jest dostawca ścieków? Warto rozróżnić te dwie role, z jakimi możemy się spotkać, analizując tą tematykę, ponieważ często mamy do czynienia z ich rozdzieleniem lub połączeniem.
Przypadek 1 – role są rozdzielone, dostawca nie jest wytwórcą ścieków przemysłowych. Sytuacja ta ma miejsce, kiedy dostawcą będzie zewnętrzny podmiot transportujący ścieki przemysłowe od wytwórcy np. przy użyciu wozów asenizacyjnych. Musi on realizować obowiązki dostawcy ścieków przemysłowych oraz warunki ich wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych, które wynikają z zapisów z art. 10 i 11 u.z.z.w. [6].
Przypadek 2 – role te zazębiają się. Mowa tu o sytuacji, gdy wytwórca ścieków przemysłowych wprowadza ścieki bezpośrednio z terenu swojego zakładu (z wykorzystaniem własnej infrastruktury kanalizacyjnej) do sieci kanalizacyjnej będącej we władaniu podmiotu zewnętrznego np. przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W tym przypadku jest on jednocześnie dostawcą i wytwórcą ścieków przemysłowych. Zatem to na wytwórcy, będącym jednocześnie dostawcą ścieków, spoczywa realizacja szeregu obowiązków dostawcy ścieków przemysłowych oraz warunki ich wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych, które wynikają z zapisów z art. 10 i 11 u.z.z.w. Poza tym musi on spełniać warunki określone w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym.
W obydwu przypadkach wytwórca ścieków musi posiadać pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych innych podmiotów i posiadać zgodę odbiorcy na ich wprowadzenie lub podpisaną umowę. Stan i jakość odprowadzanych ścieków przemysłowych uregulowane są w pozwoleniu wodnoprawnym i to wytwórca za nie odpowiada.
Oczywiście możemy spotkać jeszcze inne scenariusze. W przypadku, gdy duży zakład przemysłowy znajduje się na terenie gminy, w której funkcjonująca oczyszczalnia ścieków nie ma możliwości technologicznych, by przyjąć i oczyścić ścieki przemysłowe (np. ze względu na ich objętość lub zawartość substancji), może mieć zastosowany „model” mieszany. Część ścieków z zakładu może być przekazywana do lokalnej oczyszczalni z wykorzystaniem istniejącej sieci kanalizacyjnej, a część ścieków może być przewożona z wykorzystaniem wozów asenizacyjnych do innych oczyszczalni ścieków, które potwierdziły możliwość ich oczyszczania. Przy czym ścieki przewożone wozami asenizacyjnymi nie muszą trafić do jednej oczyszczalni! Należy pamiętać, że to właściciel oczyszczalni ścieków i urządzeń kanalizacyjnych dokonuje oceny w zakresie możliwości przyjęcia od wytwórcy wytworzonych ścieków.
W „modelu” mieszanym, w zależności od zapisów zawartych w umowie lub zgody na przyjęcie ścieków, zakład może być wytwórcą i jednocześnie dostawcą ścieków lub jedynie ich wytwórcą. Mimo, że nie jest to częsta praktyka, takie modele funkcjonują, a przy dobrej organizacji pracy zakładu, nawet przy przekazywaniu ścieków przemysłowych do 3 różnych oczyszczalni, system ten może działać bardzo dobrze. Mając powyższe na uwadze, widać jak istotne jest rozróżnienie pomiędzy wytwórcą a dostawcą ścieków, ponieważ każda z tych ról niesie za sobą konkretne obowiązki.
Kiedy należy zawnioskować o pozwolenie wodnoprawne?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy sprawdzić zapisy, które ustawodawca zawarł w ustawie Prawo wodne, gdyż pozwolenie wodnoprawne zgodnie z art. 389 p.w. [7] wymagane jest na:
1) usługi wodne;
2) szczególne korzystanie z wód, w tym na:
- wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (art. 34 pkt 3 p.w.)[8];
3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej;
4) rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych;
5) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów;
6) wykonanie urządzeń wodnych;
7) regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych;
8) zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód;
9) prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych lub przepustów;
10) prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych.
Pozwolenie wodnoprawne jest również wymagane dla przedsięwzięć, które mają powstać na obszarach zaliczonych do szczególnie zagrożonych powodzią, które są wskazane w art. 390 p.w. [9]. Decyzja administracyjna w postaci pozwolenia wodnoprawnego będzie wymagana w przypadku:
1) lokalizowania na nich nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
2) lokalizowania na nich nowych obiektów budowlanych;
3) gromadzenia na nich ścieków, nawozów naturalnych, środków chemicznych, a także innych substancji lub materiałów, które mogą zanieczyścić wody, oraz prowadzenia przetwarzania odpadów, w szczególności ich składowania.
Jeśli więc funkcjonowanie podmiotu gospodarczego wpisuje się we wskazane przez ustawodawcę działanie określone w art. 389 oraz 390 p.w., należy zawnioskować o pozwolenie wodnoprawne.
Wprowadzanie do kanalizacji ścieków przemysłowych. Kiedy jest możliwe?
Wytwórca ścieków przemysłowych, który chce je wprowadzić do kanalizacji znajdującej się we władaniu podmiotu zewnętrznego, zawsze musi zastanowić się, jakie surowce wykorzystuje w prowadzonym procesie technologicznym i czy w jego wyniku, w powstających ściekach przemysłowych nie znajdują się substancje wskazane w rozporządzeniu z 28 czerwca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Aby dokonać analizy składu wytworzonych ścieków, podmiot gospodarczy powinien skorzystać z usług akredytowanego laboratorium, które ma doświadczenie w poborze próbek ścieków przemysłowych, a posiadany zakres akredytacji pozwoli stwierdzić lub wykluczyć obecność substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Stwierdzenie obecności w wytwarzanych ściekach przemysłowych choć jednej z wymienianych w rozporządzeniu substancji oznacza, że ich wytwórca musi podjąć stosowne kroki administracyjne (złożyć wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w celu uzyskania decyzji). Zanim jednak złoży wniosek, musi podpisać umowę z odbiorcą ścieków bądź uzyskać pisemną zgodę na ich odbiór.
Raz jeszcze należy podkreślić, że to właściciel oczyszczalni ścieków, który zwykle włada też siecią kanalizacyjną, dokonuje oceny co do możliwości przyjęcia ścieków od wytwórcy. Ponieważ ścieki przemysłowe mogą być wprowadzone do kanalizacji, jeśli:
- nie stanowi to zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne, stanu konstrukcji budowlanych i prawidłowego działania tych urządzeń oraz oczyszczalni ścieków, a także dla spełnienia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne warunków pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi i stosowania osadów ściekowych;
- ich temperatura nie przekracza 35°C, a odczyn pH mieści się w przedziale od 6,5 do 9,5 (zasada ta nie dotyczy wprowadzania ścieków zawierających cyjanki i siarczki, dla których pH mieści się w przedziale od 8 do 10);
- są podatne na mechaniczno-biologiczne procesy oczyszczania.
Ponadto dostawca ścieków musi wywiązywać się z zapisów określonych w posiadanym pozwoleniu. Zasady te zostały określone w § 8 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz.U. z 2016 poz. 1757) [10].
Jak długo obowiązuje pozwolenie wodnoprawne?
Pozwolenie wodnoprawne wydawane jest na wniosek wnioskodawcy, zgodnie z art. 400 ust. 1 p.w. [11] w drodze decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) [12], dalej „k.p.a.”. Należy przy tym zaznaczyć, iż przybiera ono charakter decyzji związanej. Oznacza to, że jeżeli zainteresowany podmiot spełnia warunki określone prawem, to organ wydający nie może odmówić jego udzielenia.
Zgodnie z art. 400 ust. 3 p.w. [13] pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, wydawane jest na okres nie dłuższy niż cztery lata, liczony od dnia, w którym decyzja zawierająca to pozwolenie stała się ostateczna.
Warto w tym miejscu przypomnieć, iż pozwolenia wodnoprawne wydawane są na różne okresy obowiązywania. Ogólnie, jeżeli przepis szczególny o tym nie stanowi (co nie ma miejsca w przypadku wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego), to zgodnie z art. 400 ust. 1 p.w. maksymalny czas obowiązania decyzji wynosi 30 lat.
Gdzie złożyć wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego?
Wniosek o pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych wytwórca tych ścieków musi złożyć do organu właściwego do jego udzielenia. Pozwoleń takich udzielają, zgodnie z art. 397 ust. 3 p.w. [14], właściwi miejscowo dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej (RZGW) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Natomiast, zgodnie z art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 poz. 647) [15], gdy ścieki przemysłowe pochodzą z przedsięwzięć:
a) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
b) co do których wymagane jest pozwolenie na wytwarzanie odpadów i pozwolenie zintegrowane dla instalacji komunalnych;
c) z których ścieki odprowadzane są w związku z wytwarzaniem odpadów i wykonywaniem pozwolenia zintegrowanego dla instalacji komunalnych;
d) negatywnie oddziałujących na środowisko w zakresie dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, usytuowanych w miastach na prawach powiatu,
to pozwoleń udziela właściwy Marszałek województwa.
W pozostałych przypadkach organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych do cudzych urządzeń kanalizacyjnych jest właściwy miejscowo dyrektor zarządu zlewni PGW Wody Polskie.
Jak znaleźć odpowiedni miejscowo RZGW lub Zarząd Zlewni?
Można to sprawdzić na mapach udostępnianych w publicznym portalu tzw. Hydroportalu, zarządzanym przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej – https://isok.gov.pl/hydroportal.html.
Wystarczy wybrać mapę np. o nazwie „Inne obiekty gospodarki wodnej”, włączyć warstwę „Granice jednostek Wód Polskich”, wpisać adres lub kliknąć punkt na mapie, a system pokaże odpowiedni RZGW, Zarząd Zlewni oraz Nadzór wodny. Po określeniu właściwej jednostki Wód Polskich (dla lokalizacji zakładu), należy złożyć wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego wraz z wymaganymi załącznikami.
W jaki sposób przedłużyć termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego?
Aby obowiązujące pozwolenie wodnoprawne nie wygasło, w terminie 90 dni przed upływem okresu określonego w decyzji należy złożyć wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne). Rozwiązanie to jest zasadne wyłącznie, jeżeli żadne informacje objęte pozwoleniem nie uległy zmianie. Do takiego wniosku należy załączyć operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność.
Powyższy wniosek ma zasadność tylko w zakresie pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 389 pkt 1-3 ustawy Prawo wodne.
Jeżeli jakiekolwiek informacje uległy zmianie (np. zmieniła się ilość ścieków lub ich skład lub sposób/miejsce ich odprowadzania) – należy złożyć wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne.
Jakie są skutki odprowadzania ścieków przemysłowych bez pozwolenia wodnoprawnego lub umowy?
Prowadzący zakład bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego lub bez zawarcia umowy bądź uzyskania zgody na odbiór ścieków przemysłowych naraża się na różnego typu sankcje. W przypadku ścieków przemysłowych odprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych należących do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego bez uprzedniego zawarcia z nim umowy, zgodnie z art. 28 ust. 4 u.z.z.w. [16] wymierzona może mu zostać kara ograniczenia wolności albo grzywny w wysokości do 10 000 zł.
Za brak pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących we władaniu zewnętrznego podmiotu grozi, w myśl art. 476 ust. 1 p.w., [17] kara aresztu, ograniczenia wolności bądź grzywny w wysokości od 1000 zł do 7500 zł.
Jednak nie tylko kara aresztu, ograniczenia wolności bądź grzywny może dotknąć prowadzącego działalność gospodarczą. Inną formą sankcji, na jaką naraża się prowadzący zakład w przypadku niedotrzymywania warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, jest cofnięcie wydanego wcześniej pozwolenia wodnoprawnego lub jego ograniczenie bez odszkodowania. Ograniczenie posiadanej decyzji administracyjnej bądź jej cofnięcie może negatywnie wpłynąć na sprawne funkcjonowanie zakładu. Przesłanki do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania określone zostały przez ustawodawcę w art. 415 p.w. [18].
O czym warto pamiętać?
Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie posiada własną strukturę organizacyjną, która składa się z Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, 11 Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej, 50 Zarządów Zlewni oraz 330 Nadzorów Wodnych. Podział Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej (RZGW) oraz Zarządów Zlewni w Polsce został ustalony na podstawie podziału hydrograficznego kraju, a nie według granic administracyjnych (województw, powiatów). Opiera się on głównie na układzie dorzeczy i zlewni rzek oraz zasadach wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej UE.
Podsumowując
Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest wymagane, gdy ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego mają być wprowadzane do kanalizacji należącej do innego podmiotu. Obowiązek ten dotyczy wytwórcy ścieków przemysłowych, czyli podmiotu, który zużywa wodę w procesach technologicznych lub usługowych oraz podmiotu, który magazynuje odpady na otwartym placu, w wyniku czego powstają ścieki. Ustalenie więc, czy dany podmiot jest wytwórcą ścieków przemysłowych stanowi pierwszy krok w ocenie obowiązków formalnoprawnych. Zanim prowadzący zakład złoży wniosek w celu wydania pozwolenia wodnoprawnego, musi pamiętać o sprawdzeniu stanu i składu ścieków, zapewnić ich odbiór przez wcześniejsze podpisanie umowy lub uzyskanie pisemnej zgody od odbiorcy ścieków. Natomiast, jeśli już ten typ decyzji administracyjnej posiada, musi odpowiednio wcześnie złożyć wniosek, aby uzyskać nowe pozwolenie, nim to już posiadane przestanie obowiązywać. Dlaczego warto o tym pamiętać i pilnować czasu obowiązywania tej decyzji? Ponieważ pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego wydaje się maksymalnie na 4 lata, a jego brak lub niespełnienie warunków skutkuje sankcjami finansowymi lub administracyjnymi.
Pytanie? Konkretna odpowiedź!
Czym jest szczególne korzystanie z wód?
Odpowiedź na to pytanie znajduje się w art. 34 p.w. [19], który określa, czym jest szczególne korzystanie z wód, które jest korzystaniem z wód wykraczającym poza powszechne korzystanie z wód (art. 32 p.w.) [20] oraz zwykłym korzystaniem z wód (art. 33 p.w.) [21]. Art. 34 p.w. wskazuje wszystkie typy szczególnego korzystania z wód, stanowiąc swoisty katalog zamknięty, dookreślony przez ustawodawcę.
Katalog ten obejmuje 13 różnych typów szczególnego korzystania z wód: od odwadniania gruntów i upraw, przez wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (art. 34 pkt 3 p.w.), po chów lub hodowlę ryb oraz innych organizmów wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących. Oznacza to, że dla każdego typu działalności zaliczonej jako szczególne korzystanie z wód konieczne jest uzyskanie stosownej decyzji administracyjnej w postaci pozwolenia wodnoprawnego.
[1] Art. 388 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
1. Zgoda wodnoprawna jest udzielana przez:
1) wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
2) przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego;
3) wydanie oceny wodnoprawnej;
4) wydanie decyzji, o których mowa w art. 77 ust. 3 i 8 oraz w art. 176 ust. 4.
2. Wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6–10 oraz art. 390 ust. 1 pkt 1, następuje przed uzyskaniem:
1) decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane;
2) decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów jądrowych – wydawanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane;
3) decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – wydawanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311);
4) decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1464);
5) (uchylony)
6) decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 274 oraz z 2025 r. poz. 680);
7) zezwolenia na budowę obiektu jądrowego oraz zezwolenia na budowę składowiska odpadów promieniotwórczych wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1277, 1897 i 1907);
8) decyzji o zezwoleniu na założenie lotniska – wydawanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm. 12)).
9) (uchylony)
3. Wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6–10 oraz w art. 390 ust. 1 pkt 1, lub przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
4. Wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 4, następuje przed uzyskaniem decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
5. Pozwolenie wodnoprawne dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 2, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 3.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[2] Art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Instrumenty zarządzania zasobami wodnymi obejmują:
2) zgody wodnoprawne;
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[3] Art. 16 pkt 64 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
64) ściekach przemysłowych – rozumie się przez to ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu;
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[4] Art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757) brzmi:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
11) ścieki przemysłowe – ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi będącymi skutkiem opadów atmosferycznych, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu;
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010720747/U/D20010747Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[5] Art. 391 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 dotyczy wytwórcy ścieków przemysłowych.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[6] Art. 10 i 11 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757) brzmią:
Art. 10. Dostawca ścieków przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych jest obowiązany do:
1) niezwłocznego powiadomienia właściciela urządzeń kanalizacyjnych o awarii powodującej zrzut niebezpiecznych substancji do urządzeń kanalizacyjnych, w celu podjęcia odpowiednich przedsięwzięć zmniejszających skutki awarii;
2) instalowania niezbędnych urządzeń podczyszczających ścieki przemysłowe i prawidłowej eksploatacji tych urządzeń;
3) umożliwienia właścicielowi urządzeń kanalizacyjnych dostępu w każdym czasie do miejsc kontroli ilości i jakości ścieków przemysłowych wprowadzanych do tych urządzeń oraz przeprowadzania kontroli sieci i urządzeń do podczyszczania ścieków będących własnością odbiorcy usług;
4) wewnętrznej kontroli przestrzegania dopuszczalnych ilości i natężeń dopływu ścieków przemysłowych oraz ich wskaźników zanieczyszczenia, w szczególności gdy wprowadzane ścieki przemysłowe stanowią więcej niż 10 % wszystkich ścieków komunalnych dopływających do oczyszczalni oraz gdy zanieczyszczenie w ściekach przemysłowych może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne lub bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych i wyposażenia technicznego urządzeń kanalizacyjnych lub procesu oczyszczania ścieków;
5) udostępniania wyników wewnętrznej kontroli właścicielowi urządzeń kanalizacyjnych oraz informacji na temat posiadanych urządzeń podczyszczających ścieki, a także rodzaju i źródeł substancji niebezpiecznych wprowadzanych do ścieków;
6) zainstalowania urządzeń pomiarowych służących do określania ilości i jakości ścieków przemysłowych, na żądanie właściciela urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli takie wymaganie jest uzasadnione możliwością wystąpienia zagrożeń dla bezpieczeństwa lub zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne lub bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych i wyposażenia technicznego urządzeń kanalizacyjnych lub procesu oczyszczania ścieków.
Art. 11. Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, sposób realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunki wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, w tym dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych oraz sposób sprawowania kontroli ilości i jakości ścieków, biorąc pod uwagę:
1) bezpieczeństwo i zdrowie osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne;
2) ochronę konstrukcji budowlanych i wyposażenia technicznego urządzeń kanalizacyjnych;
3) podatność mieszaniny ścieków przemysłowych i ścieków bytowych na mechaniczno-biologiczne procesy oczyszczania;
4) ochronę przed zanieczyszczeniem wód lub ziemi, do których są odprowadzane ścieki komunalne, a w szczególności spełnienie wymagań jakościowych odnoszących się do tych ścieków;
5) możliwość bezpiecznego dla środowiska wykorzystania osadów z oczyszczalni ścieków obsługującej zbiorczy system kanalizacyjny ścieków komunalnych;
6) zróżnicowanie w czasie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone na podstawie odrębnych przepisów.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010720747/U/D20010747Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[7] Art. 389 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na:
1) usługi wodne;
2) szczególne korzystanie z wód;
3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej;
4) rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych;
5) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów;
6) wykonanie urządzeń wodnych;
7) regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych;
8) zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód;
9) prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych lub przepustów;
10) prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[8] Art. 34 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie z wód wykraczające poza powszechne korzystanie z wód oraz zwykłe korzystanie z wód, obejmujące:
3) wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1;
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[9] Art. 390 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
1. Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane również na:
1) lokalizowanie na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią:
a) nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
b) nowych obiektów budowlanych;
2) gromadzenie na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią ścieków, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, oraz prowadzenie na tych obszarach przetwarzania odpadów, w szczególności ich składowania, jeżeli wydano decyzję, o której mowa w art. 77 ust. 3.
2. W pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, określa się wymagania dla obiektów budowlanych lokalizowanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.
3. Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do ziemi ścieków i wód innych niż wymienione w art. 76 ust. 1 pkt 1 może być udzielone, jeżeli wydano decyzję, o której mowa w art. 76 ust. 2.
4. Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej oraz minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określą, w drodze rozporządzenia, zakres wymagań, jakie dla obiektów budowlanych lokalizowanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią może określać pozwolenie wodnoprawne, kierując się koniecznością zapewnienia ochrony przed powodzią.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[10] § 8 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz.U. z 2016 poz. 1757) brzmi:
§ 8. Ścieki przemysłowe mogą być wprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli:
1) nie stanowi to zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne, stanu konstrukcji budowlanych i prawidłowego działania tych urządzeń oraz oczyszczalni ścieków, a także dla spełnienia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne warunków pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi i stosowania osadów ściekowych;
2) spełnione są przez dostawcę ścieków przemysłowych warunki posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, gdy takie pozwolenie jest wymagane na podstawie przepisów Prawa wodnego;
3) temperatura tych ścieków nie przekracza 35°C, a odczyn pH mieści się w przedziale od 6,5 do 9,5, z wyłączeniem ścieków zawierających cyjanki i siarczki, dla których pH mieści się w przedziale od 8 do 10;
4) są podatne na mechaniczno-biologiczne procesy oczyszczania.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20160001757/O/D20161757.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[11] Art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
1. Pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony, nie dłuższy niż 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[12] Art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) brzmi:
§ 1. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19600300168/U/D19600168Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[13] Art. 400 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
3. Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do wód lub do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 albo art. 100 ust. 1, wydaje się na okres nie dłuższy niż 4 lata, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[14] Art. 397 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
3. Organem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w sprawie zgód wodnoprawnych jest:
1) dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich w sprawach:
a) pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1:
– jeżeli szczególne korzystanie z wód, korzystanie z usług wodnych, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji lub urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
– na wykonanie budowli przeciwpowodziowych,
– na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych,
– na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów,
– na działania związane z rekultywacją wód powierzchniowych lub wód podziemnych,
– na wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także na wycinanie roślin z wód lub brzegu,
– na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1, pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
– jeżeli szczególne korzystanie z wód, korzystanie z usług wodnych lub wykonywanie urządzeń wodnych, odbywa się w całości lub w części na terenach zamkniętych w rozumieniu art. 3 pkt 40 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
b) ocen wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 3:
– jeżeli korzystanie z usług wodnych, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji lub urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
– na wykonanie budowli przeciwpowodziowych,
– na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych,
– na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów,
– na działania związane z rekultywacją wód powierzchniowych lub wód podziemnych,
– na wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także na wycinanie roślin z wód lub brzegu,
– na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1, pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
– jeżeli korzystanie z usług wodnych lub wykonywanie urządzeń wodnych odbywa się w całości lub w części na terenach zamkniętych w rozumieniu art. 3 pkt 40 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
– wymaganych dla przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, jeżeli jest organem właściwym do wydania oceny wodnoprawnej co najmniej dla jednej inwestycji lub jednego działania, o których mowa w art. 425 ust. 1, realizowanych w ramach tego przedsięwzięcia,
– jeżeli korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych odbywa się na sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na śródlądowych wodach płynących, będących przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
c) pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 389 i art. 390 ust. 1, wymaganych dla przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, jeżeli jest organem właściwym w sprawie jednego z tych pozwoleń,
d) pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 389, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na śródlądowych wodach płynących, będących przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
e) decyzji, o których mowa w art. 77 ust. 3 i 8 oraz w art. 176 ust. 4;
2) dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich w sprawach:
a) pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1, niewymienionych w pkt 1 lit. a, c i d,
b) ocen wodnoprawnych w zakresie niezastrzeżonym dla dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich;
3) kierownik nadzoru wodnego Wód Polskich w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[15] Art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 poz. 647) brzmi:
2a. Marszałek województwa jest właściwy w sprawach:
1) przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1;
3) pozwolenia na wytwarzanie odpadów i pozwolenia zintegrowanego dla instalacji komunalnych, o których mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
4) o których mowa w art. 237 i art. 362 ust. 1–3, w zakresie dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, usytuowanych w miastach na prawach powiatu.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[16] Art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757) brzmi:
4. Kto bez uprzedniego zawarcia umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, wprowadza ścieki do urządzeń kanalizacyjnych,
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny do 10 000 zł.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010720747/U/D20010747Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[17] Art. 476 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
1. Kto z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym korzysta z wód lub wykonuje urządzenia wodne albo inne czynności wymagające pozwolenia wodnoprawnego, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny w wysokości od 1000 zł do 7500 zł.
2. Tej samej karze podlega, kto nie wykonuje obowiązków określonych w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego.
3. Nie popełnia wykroczenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, kto wykorzystuje wody na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej na polecenie operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub operatora systemu połączonego elektro-energetycznego w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, z późn. zm.16)), jeżeli wykorzystanie tej wody nastąpiło w rozmiarze i w czasie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[18] Art. 415 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli:
1) zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym;
2) urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane;
3) zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody albo nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym;
4) zasoby wód podziemnych uległy zmniejszeniu w sposób naturalny;
5) zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego innych niż określone w art. 414 ust. 1 pkt 3 lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat;
6) nastąpiła zmiana przepisów wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2;
7) nastąpiło zagrożenie osiągnięcia celów środowiskowych i jest to uzasadnione danymi z monitoringu wód oraz wynikami dodatkowego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, o którym mowa w art. 325 ust. 1 pkt 2;
8) nie wykonano lub nie przedłożono analizy ryzyka, o której mowa w art. 133 ust. 3, jeżeli taka analiza była wymagana;
9) dalsze korzystanie z wód na warunkach ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym stwarza stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub stan zagrażający powstaniu poważnych szkód w środowisku, w szczególności z uwagi na występujące zmiany w środowisku wodnym.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[19] Art. 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie z wód wykraczające poza powszechne korzystanie z wód oraz zwykłe korzystanie z wód, obejmujące:
1) odwadnianie gruntów i upraw;
2) użytkowanie wody znajdującej się w stawach i rowach;
3) wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1;
4) wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70 % powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej;
5) rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych;
6) wykorzystywanie wód do celów żeglugi oraz spławu;
7) przerzuty wód oraz sztuczne zasilanie wód podziemnych;
8) wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu;
9) (uchylony)
10) chów ryb w sadzach;
11) zapewnienie wody dla funkcjonowania urządzeń umożliwiających migrację ryb;
12) korzystanie z wód do nawadniania gruntów lub upraw, a także na potrzeby działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1176, 1635 i 1757), w ilości większej niż średniorocznie 5 m3 na dobę;
13) korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej, innej niż działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym;
14) rolnicze wykorzystanie ścieków, jeżeli ich łączna ilość jest większa niż 5 m3 na dobę;
15) chów lub hodowlę ryb oraz innych organizmów wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, przeznaczonych na te cele.
16) (uchylony)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[20] Art. 32 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
1. Każdemu przysługuje prawo do powszechnego korzystania z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych, morskich wód wewnętrznych oraz z wód morza terytorialnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
2. Powszechne korzystanie z wód służy do zaspokajania potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, amatorskiego połowu ryb.
3. Rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, powszechne korzystanie z wód powierzchniowych innych niż wymienione w ust. 1, służące zaspokajaniu wyłącznie potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego i ustalić dopuszczalny zakres tego korzystania.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, właścicielowi wód przysługuje z budżetu gminy odszkodowanie na warunkach określonych w art. 469.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
[21] Art. 33 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) brzmi:
1. Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie.
2. Prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej.
3. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego.
4. Zwykłe korzystanie z wód obejmuje:
1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę;
2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001566/U/D20171566Lj.pdf [dostęp: 18-11-2025]
