W gospodarce odpadami liczy się nie tylko technologia i logistyka, ale również… niekaralność. Bez potwierdzenia niekaralności nie ma mowy o uzyskaniu decyzji administracyjnej. Brak odpowiednich dokumentów może bowiem skutecznie zablokować całe postępowanie. Warto więc wiedzieć, kto i kiedy musi je złożyć oraz jakie są konsekwencje błędów.
● Obowiązki w gospodarowaniu odpadami
● Wniosek o wydanie zezwolenia lub pozwolenia na gospodarowanie odpadami
● Zakres podmiotowy oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności
● Oświadczenia o niekaralności
● W jaki sposób uzyskać oświadczenie o niekaralności?
● Obowiązek przedłożenia zaświadczenia o niekaralności
● Przestępstwa przeciwko środowisku
● Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu
● Konsekwencje wystąpienia przestępstwa przeciwko środowisku lub bezpieczeństwu powszechnemu
● W jaki sposób uzyskać zaświadczenia o niekaralności
● Okres retrospektywny obowiązywania oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności
● Okres obowiązywania oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności oraz ich aktualizacja
● Sankcje za niezłożenie oświadczenia lub zaświadczenia o niekaralności
● Przesłanki odmowy wydania pozwolenia
● Stwierdzenie naruszeń a prawomocność kary
● Podsumowanie
Obowiązki w gospodarowaniu odpadami
Aktualnie obowiązujące przepisy prawa nakładają na posiadaczy odpadów szereg obowiązków związanych nie tylko bezpośrednio z samym procesem gospodarowania odpadami, ale także odnoszących się do wymagań, jakie spełniać powinny podmioty prowadzące działalność w gospodarce odpadowej.
Główne obowiązki podmiotów gospodarujących odpadami określa ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, dalej: ustawa o odpadach)[1], dodatkowo kwestie związane z wytwarzaniem odpadów regulowane są zapisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647, dalej: Prawo ochrony środowiska)[2].
Do obowiązków tych należy m.in. posiadanie odpowiedniego zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach [3]) oraz posiadanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów (zgodnie z art. 180a Prawo ochrony środowiska [4]). Wskazane wyżej zezwolenia i pozwolenia wydawane są na wniosek posiadacza odpadów lub prowadzącego instalację.
Wniosek o wydanie zezwolenia lub pozwolenia na gospodarowanie odpadami
Zakres wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów określają odpowiednio przepisy art. 42 ustawy o odpadach [5] oraz art. 184 ustawy Prawo ochrony środowiska [6]. Artykuły te określają także załączniki, jakie należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji administracyjnej.
Oprócz ogólnych wymagań dotyczących metod zbierania i przetwarzania odpadów, ilości wytwarzanych odpadów czy parametrów miejsc prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania odpadami, przepisy prawa określają również warunki, po spełnieniu których możliwe jest wydanie decyzji administracyjnej.
Jednym z takich warunków jest przedłożenie zaświadczeń oraz oświadczeń o niekaralności w określonym ustawowo zakresie.
Zakres podmiotowy oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności
Obowiązek składania zaświadczeń i oświadczeń o niekaralności spoczywa na szerokim kręgu osób związanych z działalnością gospodarczą posiadacza odpadów. Potwierdzenie niekaralności oraz oświadczenia w tym zakresie muszą przedłożyć: posiadacz odpadów będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.
W praktyce oznacza to konieczność dołączenia zaświadczeń od wszystkich osób widniejących w Krajowym Rejestrze Sądowym, co może sprawiać duże trudności organizacyjne, szczególnie w przypadku znacznej liczebności członków organów spółki.
Oświadczenia o niekaralności
Obowiązek przedłożenia oświadczeń o niekaralności dotyczy wyłącznie działalności polegającej na zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów, wymagającej uzyskania zezwolenia na mocy ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 42 ust. 3a pkt 5) ustawy o odpadach [7] oświadczenie wskazywać powinno, że wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów nie jest lub nie był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu innego przedsiębiorcy:
1. w stosunku do którego w ostatnich 10 latach wydano ostateczną decyzję o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów lub
2. któremu wymierzono co najmniej trzykrotnie administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194 ustawy o odpadach, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł
– za naruszenia popełnione w czasie, gdy jest lub był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu tego innego przedsiębiorcy.
Te same podmioty zobowiązane są także do złożenia oświadczenia o liczbie prawomocnych wyroków skazujących te osoby, za wykroczenia określone w art. 183 [8], art. 189 ust. 2 pkt 6 [9] lub art. 191 ustawy o odpadach [10]. Wykroczenia te obejmują najważniejsze naruszenia przepisów dotyczących gospodarowania odpadami, które nie stanowią przestępstw, ale mogą świadczyć o nieprzestrzeganiu przez dany podmiot obowiązków środowiskowych.
Oświadczenie o niekaralności należy przedłożyć w imieniu wszystkich podmiotów pełniących obowiązki wspólnika, prokurenta, członka zarządu lub członka rady nadzorczej podmiotu gospodarującego odpadami, ale także w imieniu samego posiadacza odpadów ubiegającego się o wydanie zezwolenia.
W jaki sposób uzyskać oświadczenie o niekaralności?
Oświadczenie o niekaralności nie jest dokumentem uzyskiwanym z zasobów organów administracji publicznej czy sądów. Oświadczenia na piśmie dokonuje samodzielnie podmiot, którego dotyczy treść tego oświadczenia.
Oświadczenie o niekaralności składa się jednak pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co implikuje konieczność zawarcia w nim odpowiedniej klauzuli w tym zakresie. Dane zawarte w oświadczeniu muszą być zatem zgodne ze stanem faktycznym istniejącym na dzień złożenia oświadczenia.
Poszczególne organy administracji publicznej odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o wydanie zezwoleń na gospodarowanie odpadami, udostępniają wedle uznania wzory oświadczeń o niekaralności. W obrocie prawnym nie istnieje jednak uniwersalny wzór tego rodzaju dokumentu.
Uwzględniając brzmienie aktualnych przepisów prawa, Akademia Przemysłu i Środowiska przygotowała trzy wzory oświadczeń możliwe do wykorzystania w zależności od rodzaju podmiotu, dostępne do pobrania TUTAJ.
Obowiązek przedłożenia zaświadczenia o niekaralności
Zgodnie z art. 42 ust. 3a ustawy o odpadach [11], do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na ich przetwarzanie posiadacz odpadów będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej zobowiązani są do przedłożenia zaświadczeń o niekaralności za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726, 1855 i 2339) [12].
Ponadto posiadacz odpadów jest dodatkowo zobowiązany do przedłożenia zaświadczenia o niekaralności za przestępstwa przeciwko środowisku na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. z 2024 r. poz. 1822) [13].
Zgodnie natomiast z art. 184 ust. 4 pkt 7) ustawy Prawo ochrony środowiska [14] do wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów konieczne jest dołączenie przez prowadzącego instalację zaświadczenia o niekaralności za przestępstwa przeciwko środowisku oraz zaświadczenia o niekaralności prowadzącego instalację będącego osobą fizyczną albo wspólnika, prokurenta, członka rady nadzorczej lub członka zarządu prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej za przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
Zgodnie z powyższymi informacjami zaświadczenie o niekaralności obejmować powinno w odpowiednich przypadkach informacje o:
- przestępstwach przeciwko środowisku;
- przestępstwach przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu.
Przestępstwa przeciwko środowisku
Przestępstwa przeciwko środowisku oraz zakres potencjalnych sankcji określa rozdział XXII Kodeksu karnego. Do przestępstw przeciwko środowisku należy: powodowanie zniszczeń w przyrodzie i środowisku, nieodpowiednie postępowanie z odpadami i materiałami promieniotwórczymi, brak dbałości o urządzenia ochronne czy niszczenie lub uszkadzanie chronionych terenów lub obiektów.
Powodowanie zniszczeń w przyrodzie
Zgodnie z art. 181 Kodeksu karnego [15] karze podlega każdy, kto:
- powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
- wbrew przepisom obowiązującym na terenie objętym ochroną, niszczy lub uszkadza rośliny, zwierzęta, grzyby lub ich siedliska, lub siedliska przyrodnicze, powodując istotną szkodę,
- niezależnie od miejsca czynu niszczy lub uszkadza rośliny, zwierzęta, grzyby pozostające pod ochroną gatunkową lub ich siedliska, powodując istotną szkodę.
Wskazane powyżej działania podlegać mogą karze grzywny lub karze ograniczenia wolności lub każe pozbawienia wolności od trzech miesięcy do nawet ośmiu lat.
Zanieczyszczenie środowiska w znacznych rozmiarach
Art. 182 Kodeksu karnego [16] odnosi się natomiast do zniszczeń w poszczególnych komponentach środowiska w znacznych rozmiarach i dotyczy zanieczyszczenia wody, powietrza lub powierzchni ziemi substancją albo promieniowaniem jonizującym w takiej ilości lub postaci, która może zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach. Działania te usankcjonowane są karą pozbawienia wolności od pół roku do ośmiu lat.
W sposób odrębny karze podlegają działania wskazane powyżej, jeżeli popełnione zostały w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie (również pozwolenie na gospodarowanie odpadami. W takim przypadku zastosowanie może mieć kara pozbawienia wolności od roku do nawet dziesięciu lat.
Nieodpowiednie postępowanie z odpadami
Działalność związana z gospodarowaniem odpadami usankcjonowana jest w art. 183 Kodeksu karnego [17]. Karze pozbawienia wolności od roku do dziesięciu lat podlegać może każdy, kto wbrew przepisom:
- składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, unieszkodliwia, transportuje odpady lub substancje albo dokonuje odzysku odpadów lub substancji w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym,
- przywozi z zagranicy substancje zagrażające środowisku.
- przywozi odpady z zagranicy lub wywozi odpady za granicę.
Tej samej karze podlegać może każdy, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynów wskazanych powyżej.
Ponadto kto bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia albo wbrew jego warunkom przywozi z zagranicy lub wywozi za granicę odpady niebezpieczne lub porzuca odpady niebezpieczne w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, podlega karze pozbawienia wolności od dwóch do dwunastu lat.
Nieodpowiednie postępowanie z materiałami promieniotwórczymi
Przestępstwo przeciwko środowisku stanowić może także wyrób, przetwarzanie, transport, przywóz i wywóz za granicę, gromadzenie, składowanie, przechowywanie, posiadanie, wykorzystanie, posługiwanie się, usuwanie, porzucanie lub pozostawianie bez właściwego zabezpieczenia materiałów jądrowych albo innych źródeł promieniowania jonizującego, w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach.
Działania wskazane powyżej skutkować mogą karą pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat. Tożsamej karze podlegać może także dopuszczenie wbrew obowiązkowi do realizacji tych działań.
Brak dbałości o urządzenia ochronne
Zaniechanie w zakresie ochrony poszczególnych komponentów środowiska również stanowić może przestępstwo przeciwko środowisku. Zgodnie bowiem z art. 186 Kodeksu karnego [18], karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat podlegać może każdy, kto wbrew obowiązkowi nie utrzymuje w należytym stanie lub nie używa urządzeń zabezpieczających wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi przed zanieczyszczeniem lub urządzeń zabezpieczających przed skażeniem promieniotwórczym lub promieniowaniem jonizującym.
Tej samej karze podlega dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego lub zespołu obiektów niemających, wbrew obowiązkowi, wymaganych prawem urządzeń ochronnych mających na celu ochronę poszczególnych komponentów środowiska.
Niszczenie lub uszkadzanie terenów lub obiektów chronionych
Niszczenie lub poważne uszkadzanie lub istotne zmniejszanie wartości przyrodniczej prawnie chronionego terenu lub obiektu, powodujące istotną szkodę, podlega, zgodnie z art. 187 Kodeksu karnego [19], grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat.
Tożsamej karze podlegać mogą także zgodnie z art. 188 Kodeksu karnego [20] działania prowadzone na terenie objętym ochroną ze względów przyrodniczych lub krajobrazowych albo w otulinie takiego terenu, polegające na wznoszeniu nowych lub powiększaniu istniejących obiektów budowlanych lub prowadzeniu działalności gospodarczej wbrew przepisom, które mogą zagrażać środowisku.
Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu
Rozdział XX Kodeksu karnego określa przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu, do których odniesienie również powinno znaleźć się w zaświadczeniach o niekaralności. Należą do nich: sprowadzenie zdarzenia powszechnie niebezpiecznego lub przygotowanie do niego, a także sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa owego zdarzenia.
Zgodnie z art. 163 Kodeksu karnego [21] karze od roku do dziesięciu lat pozbawienia wolności podlega sprowadzenie zdarzenia, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać: pożaru, zawalenia się budowli, zalewu albo obsunięcia się ziemi, skał lub śniegu, eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych albo innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących lub gwałtownego wyzwolenia energii jądrowej lub wyzwolenia promieniowania jonizującego.
Należy także wskazać, iż zgodnie z art. 168 Kodeksu karnego [22] sankcjom nie podlega wyłącznie sprowadzenie zdarzenia powszechnie niebezpiecznego, ale także przygotowanie do niego. Powyższe działanie zagrożone jest karą pozbawienia wolności do trzech lat.
W przypadku sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa zdarzenia wskazanego powyżej zastosowanie może mieć kara pozbawienia w wolności w wysokości od sześciu miesięcy do ośmiu lat, określona w art. 168 Kodeksu karnego.
Konsekwencje wystąpienia przestępstwa przeciwko środowisku lub bezpieczeństwu powszechnemu
Konsekwencje w odniesieniu do gospodarowania odpadami będą miały wszystkie wskazane powyżej przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu oraz środowisku, niezależnie od tego, jakiego komponentu środowiska dotyczą. Możliwe jest zatem, iż kara za przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku lub dopuszczalnych poziomów jakości powietrza będzie skutkowała odmową wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Podobnie sprawa ma się w przypadku kar za gospodarowanie wodami lub odprowadzanie ścieków w przypadku, gdy wymierzone zostały w zakresie opisanym powyżej. Więcej na temat wpływu sankcji w gospodarce wodno-prawnej na uzyskanie decyzji administracyjnych w gospodarowaniu odpadami piszemy tutaj.
W jaki sposób uzyskać zaświadczenia o niekaralności
Zaświadczenia o niekaralności uzyskać należy z Krajowego Rejestru Karnego. Sprawę załatwić można w trojaki sposób:
- Online przy wykorzystaniu profilu zaufanego lub certyfikatu kwalifikowanego poprzez konto utworzone na e-Platformie MS Krajowego Rejestru Karnego znajdującej się pod adresem: https://ekrk.ms.gov.pl/ep-web/. Zaświadczenie wydane zostanie w ciągu 20 dni kalendarzowych (liczonych od następnego dnia od dnia złożenia wniosku).
- W punkcie informacyjnym Krajowego Rejestru Karnego poprzez złożenie zapytania o udzielenie informacji o osobie. Zapytanie może zostać złożone osobiście lub przez ustanowionego pełnomocnika w biurze informacyjnym Krajowego Rejestru Karnego w Warszawie lub w jednym z punktów informacyjnych, których lista publikowania jest na stronie Krajowego Rejestru Karnego: lista punktów informacyjnych. Zaświadczenie wydawane jest od razu, bezpośrednio po złożeniu wniosku.
- Listownie poprzez wysłanie zapytania o udzielenie informacji o osobie do Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego w Warszawie lub do jednego z punktów informacyjnych. Zaświadczenie zostanie wysłane w ciągu 7 dniu od otrzymania wniosku.
Uzyskanie zaświadczenia o niekaralności wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty w wysokości 30 zł, którą wnieść należy na konto Ministerstwa Sprawiedliwości, którego aktualny numer publikowany jest na stronie Ministerstwa.
Okres retrospektywny obowiązywania oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności
Ustawa o odpadach ustala konkretne ramy czasowe dla wymaganych oświadczeń o niekaralności. Okres 10 lat wstecz dotyczy oświadczeń o braku cofnięcia pozwoleń oraz o braku wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych. Jest to stosunkowo długi okres, który ma zapewnić wykluczenie z rynku podmiotów wielokrotnie naruszających przepisy.
W odniesieniu do zaświadczeń o niekaralności przepisy prawa nie określają takich ram czasowych. Istotne jest zatem samo nałożenie kary, a nie bezpośrednio termin jej nałożenia.
Znaczenie w tym kontekście może mieć jednak instytucja zatarcia skazania uregulowana w art. 76 [23] i 107 Kodeksu karnego [24]. Zatarcie skazania może nastąpić z mocy prawa lub na wniosek skazanego, w zależności od rodzaju wymierzonej kary i upływu określonego czasu.
W przypadku skazania na karę pozbawienia wolności zatarcie następuje z mocy prawa po upływie 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Dla kary grzywny okres ten wynosi 5 lat, a dla kary ograniczenia wolności również 5 lat. W przypadku skazania na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zatarcie następuje po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
Sąd może zarządzić wcześniejsze zatarcie skazania na wniosek skazanego, jednak tylko w odniesieniu do kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 3 lat, przy czym wymagane jest spełnienie określonych warunków (warunki te definiuje art. 107 § 2 Kodeksu karnego [25]) oraz upływ 5 lat od wykonania, darowania kary lub przedawnienia jej wykonania.
W przypadku gdy złożone zaświadczenie lub oświadczenie o niekaralności wykazuje karalność za przestępstwa przeciwko środowisku, powstaje pytanie, czy organ prowadzący postępowanie może oczekiwać na zatarcie skazania przed wydaniem decyzji. Praktyka organów administracyjnych w tej kwestii nie jest jednolita, a obowiązujące przepisy prawa nie dają jednoznacznej odpowiedzi.
Teoretycznie organ może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego [26], jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed innym organem, jednakże takie podejście może prowadzić do nadmiernego przedłużania postępowań administracyjnych.
Okres obowiązywania oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności oraz ich aktualizacja
Częstym pytaniem pojawiającym się na etapie składania wniosków o wydanie decyzji administracyjnych w gospodarce odpadami jest to, ile ważne jest zaświadczenie o niekaralności?
Zaświadczenie o niekaralności wydawane przez Krajowy Rejestr Karny nie ma określonego wprost w przepisach prawa terminu ważności jako załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia na gospodarowanie odpadami. W praktyce organy administracji publicznej stosują 6-miesięczny okres ważności zaświadczenia, wynikający z minimalnego okresu zatarcia skazania.
Oświadczenie o niekaralności, w odróżnieniu od zaświadczenia, nie ma określonego terminu ważności nawet w praktyce. Jego aktualność zależy od woli i rzetelności składającego oświadczenie – dotyczy ono bowiem stanu faktycznego, który może ulec zmianie w każdej chwili, dlatego organy mogą żądać jego aktualizacji w przypadku wątpliwości co do zawartych w nim danych.
Kluczowym zagadnieniem praktycznym w kontekście okresu obowiązywania zaświadczeń i oświadczeń o niekaralności jest określenie momentu, na który osoby składające zaświadczenia i oświadczenia powinny być niekaralne. Również w tym przypadku przepisy prawa nie określają wprost tego momentu, co w praktyce rodzi liczne wątpliwości interpretacyjne. W praktyce przyjmuje się, że niekaralność powinna być zachowana przynajmniej na moment złożenia wniosku oraz na moment wydania decyzji przez organ administracyjny.
Czy zatem zaświadczenia i oświadczenia o niekaralności należy składać dwukrotnie w trakcie trwania postępowania? Przepisy prawa nie formułują takiego obowiązku. Nie doprecyzowują także, jak często należy dokonywać aktualizacji informacji w tym zakresie. Aby możliwe było jednak skuteczne wszczęcie postępowania, zaświadczenia i oświadczenia o niekaralności powinny być aktualne na dzień złożenia wniosku, natomiast o ewentualnej konieczności przedłożenia zaktualizowanej informacji o niekaralności decyduje organ prowadzący postępowanie, który dokona stosownego wezwania wnioskodawcy do uzupełnień zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Informacje o aktualności statusu niekaralności powinny być aktualizowane każdorazowo, gdy zmianie ulegnie skład organów spółki. W przypadku jakichkolwiek zmian należy przedłożyć dokumenty dla osób nowo powołanych do pełnienia określonych funkcji.
Sankcje za niezłożenie oświadczenia lub zaświadczenia o niekaralności
Skutkiem braku udowodnienia niekaralności może być odmowa wydania zezwolenia na gospodarowanie odpadami. Jakie są jednak skutki niezłożenia oświadczenia lub zaświadczenia o niekaralności i jakie sankcje wiążą się ze złożeniem dokumentów niezgodnych ze stanem faktycznym?
Brak załączenia wymaganych zaświadczeń i oświadczeń do wniosku o wydanie zezwolenia lub pozwolenia na gospodarowanie odpadami również może skutkować odmową wydania decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej w pierwszej kolejności ma jednak obowiązek zbadania kompletności formalnej wniosku, a w przypadku stwierdzenia braków może wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia w określonym terminie. Odmowa wydania decyzji będzie zatem skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych wniosku.
Złożenie fałszywego oświadczenia podlega natomiast sankcjom karnym na podstawie art. 233 § 6 Kodeksu karnego [27], który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Kara za składanie fałszywych oświadczeń wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Przesłanki odmowy wydania pozwolenia
Istotną kwestią związaną z zagadnieniami niekaralności są także przesłanki odmowy wydania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów określone w art. 46 ust. ustawy o odpadach [28] oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów zgodnie z art. 186 ust. 1 pkt 8, 9 i 10 [29]. Zgodnie z ww. uregulowaniami prawnymi właściwy organ odmawia wydania decyzji administracyjnej, jeżeli w toku postępowania administracyjnego nie poświadczono niekaralności za określone przestępstwa tj. nie złożono zaświadczenia i oświadczenia o niekaralności. Niezłożenie zaświadczeń o niekaralności lub złożenie zaświadczenia potwierdzającego wydanie prawomocnego wyroku w omawianym zakresie może zatem bezpośrednio skutkować odmową wydania decyzji administracyjnej.
Stwierdzenie naruszeń a prawomocność kary
Przez wzgląd na brzmienie obowiązujących przepisów prawa wskazać należy, że podstawą ewentualnej odmowy wydania zezwolenia lub pozwolenia na gospodarowanie odpadami jest potwierdzenie ukarania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy Kodeksu karnego. Samo stwierdzenie ewentualnych naruszeń w wyniku kontroli działalności lub też postawienie zarzutów gospodarującemu odpadami nie stanowi podstawy do odmowy wydania decyzji administracyjnej.
Podsumowanie
Gospodarowanie odpadami w zakresie określonym przepisami ustawy o odpadach oraz Prawa ochrony środowiska następuje wyłącznie na podstawie posiadanego zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na ich wytwarzanie. Uzyskanie decyzji administracyjnej w tym zakresie może okazać się jednak niemożliwe w przypadku braku możliwości poświadczenia o niekaralności z tytułu przestępstw przeciwko środowisku określonych w Kodeksie karnym.
Pytanie? Konkretna odpowiedź!
Kiedy i kto przedkłada oświadczenie oraz zaświadczenia w postępowaniu związanym z gospodarowaniem odpadami?
Potwierdzenie niekaralności oraz oświadczenia w tym zakresie muszą przedłożyć: posiadacz odpadów będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W praktyce oznacza to konieczność dołączenia zaświadczeń od wszystkich osób widniejących w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Co grozi za niezłożenie oświadczenia lub zaświadczenia o niekaralności?
Brak przedłożenia oświadczenia lub zaświadczenia o niekaralności stanowi brak formalny wniosku o wydanie decyzji administracyjnej na gospodarowanie odpadami. Braki formalne wniosku uniemożliwiają wszczęcie postępowania. Niezłożenie oświadczenia lub zaświadczenia o niekaralności skutkować będzie brakiem możliwości uzyskania decyzji administracyjnej.
[1] Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[2] Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[3] Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
1. Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[4] Art. 180a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647) brzmi:
Pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane do wytwarzania odpadów:
1) o masie powyżej 1 Mg rocznie – w przypadku odpadów niebezpiecznych lub
2) o masie powyżej 5000 Mg rocznie – w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[5] Art. 42 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
1. Zezwolenie na zbieranie odpadów wydaje się na wniosek posiadacza odpadów. Wniosek zawiera:
1) numer identyfikacji podatkowej (NIP) posiadacza odpadów;
2) wyszczególnienie rodzajów odpadów przewidzianych do zbierania;
3) oznaczenie miejsca zbierania odpadów;
4) wskazanie:
a) miejsca i sposobu magazynowania oraz rodzaju magazynowanych odpadów,
b) maksymalnej masy poszczególnych rodzajów odpadów i maksymalnej łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie oraz które mogą być magazynowane w okresie roku,
c) największej masy odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie w instalacji, obiekcie budowlanym lub jego części lub innym miejscu magazynowania odpadów, wynikającej z wymiarów instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów,
d) całkowitej pojemności (wyrażonej w Mg) instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów;
5) szczegółowy opis stosowanej metody lub metod zbierania odpadów;
6) przedstawienie możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających należycie wykonywać działalność w zakresie zbierania odpadów, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji zawodowych lub przeszkolenia pracowników oraz liczby i jakości posiadanych instalacji i urządzeń odpowiadających wymaganiom ochrony środowiska;
7) oznaczenie przewidywanego okresu wykonywania działalności w zakresie zbierania odpadów;
8) opis czynności podejmowanych w ramach monitorowania i kontroli działalności objętej zezwoleniem;
9) opis czynności, które zostaną podjęte w przypadku zakończenia działalności objętej zezwoleniem i związanej z tym ochrony terenu, na którym działalność ta była prowadzona;
9a) proponowaną formę i wysokość zabezpieczenia roszczeń, o którym mowa w art. 48a;
10) informacje wymagane na podstawie odrębnych przepisów.
2. Zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje się na wniosek posiadacza odpadów. Wniosek zawiera:
1) numer identyfikacji podatkowej (NIP) posiadacza odpadów;
2) wyszczególnienie rodzajów odpadów przewidzianych do przetwarzania;
3) określenie masy odpadów poszczególnych rodzajów poddawanych przetwarzaniu i powstających w wyniku przetwarzania w okresie roku;
4) oznaczenie miejsca przetwarzania odpadów;
5) wskazanie:
a) miejsca i sposobu magazynowania oraz rodzaju magazynowanych odpadów,
b) maksymalnej masy poszczególnych rodzajów odpadów i maksymalnej łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie oraz które mogą być magazynowane w okresie roku,
c) największej masy odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie w instalacji, obiekcie budowlanym lub jego części lub innym miejscu magazynowania odpadów, wynikającej z wymiarów instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów,
d) całkowitej pojemności (wyrażonej w Mg) instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów;
6) szczegółowy opis stosowanej metody lub metod przetwarzania odpadów, w tym wskazanie procesu przetwarzania zgodnie z załącznikami nr 1 i 2 do ustawy, oraz opis procesu technologicznego z podaniem rocznej mocy przerobowej instalacji lub urządzenia, a w uzasadnionych przypadkach, w szczególności w przypadku instalacji do termicznego przekształcania odpadów – także godzinowej mocy przerobowej;
6a) wskazanie rodzajów odpadów, które mogą utracić status odpadów, w przypadku gdy utrata statusu odpadów jest przewidywana, oraz informacje o spełnieniu warunków określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1, a ponadto:
a) informacje o spełnieniu szczegółowych warunków utraty statusu odpadów, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2, jeżeli zostały określone w przepisach prawa Unii Europejskiej albo w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 1a,
b) proponowane szczegółowe warunki utraty statusu odpadów, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2, jeżeli nie zostały określone w przepisach prawa Unii Europejskiej albo w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 1a;
7) przedstawienie możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających należycie wykonywać działalność w zakresie przetwarzania odpadów, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji zawodowych lub przeszkolenia pracowników oraz liczby i jakości posiadanych instalacji i urządzeń odpowiadających wymaganiom ochrony środowiska;
8) oznaczenie przewidywanego okresu wykonywania działalności w zakresie przetwarzania odpadów;
9) opis czynności podejmowanych w ramach monitorowania i kontroli działalności objętej zezwoleniem;
10) opis czynności, które zostaną podjęte w przypadku zakończenia działalności objętej zezwoleniem i związanej z tym ochrony terenu, na którym działalność ta była prowadzona;
11) informacje dotyczące:
a) minimalnej i maksymalnej ilości odpadów niebezpiecznych, ich najniższej i najwyższej wartości kalorycznej oraz maksymalnej zawartości zanieczyszczeń, w szczególności PCB, pentachlorofenolu (PCP), chloru, fluoru, siarki i metali ciężkich,
b) środków, które zostaną podjęte w celu zagwarantowania, że ciepło wytworzone w trakcie termicznego przekształcania odpadów będzie odzyskiwane w zakresie, w jakim jest to wykonalne, przez produkcję ciepła, wytwarzanie pary technologicznej lub energii elektrycznej,
c) sposobów zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,
d) dalszego sposobu gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów
– w przypadku zezwoleń dotyczących instalacji do termicznego przekształcania odpadów;
12) (uchylony)
13) informacje, o których mowa w art. 98 ust. 1 – w przypadku zezwoleń na przetwarzanie dotyczących unieszkodliwiania odpadów pochodzących z procesów wytwarzania dwutlenku tytanu oraz z przetwarzania tych odpadów, przez ich składowanie – do ustalenia zagrożeń, jakie te odpady mogą powodować dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska;
13a) informacje, o których mowa w art. 102a ust. 1 pkt 1–4 – w przypadku zezwolenia na przetwarzanie dla prowadzącego zakład recyklingu statków;
13b) proponowaną formę i wysokość zabezpieczenia roszczeń, o którym mowa w art. 48a;
14) informacje wymagane na podstawie odrębnych przepisów.
3. W przypadku gdy określenie rodzajów odpadów jest niewystarczające do ustalenia zagrożeń, jakie te odpady mogą powodować dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, właściwy organ może wezwać wnioskodawcę do podania podstawowego składu chemicznego i właściwości odpadów.
3a. Do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się:
1) zaświadczenie o niekaralności:
a) posiadacza odpadów będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą,
b) wspólnika, prokurenta, członka zarządu lub członka rady nadzorczej posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej
– za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny;
2) zaświadczenie o niekaralności posiadacza odpadów za przestępstwa przeciwko środowisku na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. z 2023 r. poz. 659);
3) oświadczenie o niekaralności osób, o których mowa w pkt 1, lub o liczbie prawomocnych wyroków skazujących te osoby, za wykroczenia określone w art. 183, art. 189 ust. 2 pkt 6 lub art. 191;
4) oświadczenie, że w stosunku do:
a) osoby, o której mowa w pkt 1 lit. a,
b) posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, wspólnika, prokurenta, członka zarządu lub członka rady nadzorczej tego posiadacza odpadów prowadzącego działalność gospodarczą jako osoba fizyczna
– w ostatnich 10 latach nie wydano ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów lub nie wymierzono co najmniej trzykrotnie administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 194, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł;
5) oświadczenie, że wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów nie jest lub nie był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu innego przedsiębiorcy:
a) w stosunku do którego w ostatnich 10 latach wydano ostateczną decyzję o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów lub
b) któremu wymierzono co najmniej trzykrotnie administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł
– za naruszenia popełnione w czasie, gdy jest lub był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu tego innego przedsiębiorcy.
3b. Oświadczenia, o których mowa w ust. 3a pkt 3–5, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
3c. Do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977), w przypadku gdy dla terenu, którego wniosek dotyczy, nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, chyba że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest wymagane.
3d. Do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, poprzedzonych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, dołącza się załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile dołączenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
4. (uchylony)
4a. Do wniosku o zezwolenie na:
1) zbieranie odpadów niebezpiecznych,
2) przetwarzanie odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych,
3) zbieranie odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych,
4) przetwarzanie odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych
– posiadacz odpadów, z wyłączeniem jednostek budżetowych, dołącza dokument potwierdzający prawo własności, prawo użytkowania wieczystego, prawo użytkowania albo umowę dzierżawy nieruchomości, o której mowa w art. 41b ust. 1.
4b. Do wniosku o zezwolenie na zbieranie odpadów oraz do wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów dołącza się:
1) operat przeciwpożarowy, zawierający warunki ochrony przeciwpożarowej instalacji, obiektu lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów, uzgodnione z komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej, wykonany przez:
a) rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, o którym mowa w rozdziale 2a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej – w przypadku gdy organem właściwym jest marszałek województwa albo regionalny dyrektor ochrony środowiska,
b) osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2a tej ustawy – w przypadku gdy organem właściwym jest starosta;
2) postanowienie, o którym mowa w ust. 4c.
4c. Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 4b pkt 1, następuje w drodze postanowienia komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, na które przysługuje zażalenie.
4d. Uzgadniając warunki ochrony przeciwpożarowej instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów, komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej:
1) wyraża zgodę na ich zastosowanie albo
2) wyraża zgodę na ich zastosowanie pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań, albo
3) nie wyraża zgody na ich zastosowanie.
4e. Operat przeciwpożarowy stanowi opinię, o której mowa w art. 11n ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
5. Do wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów przez termiczne przekształcanie odpadów lub składowanie odpadów dołącza się świadectwo stwierdzające kwalifikacje kierownika odpowiednio spalarni lub współspalarni albo składowiska odpadów w zakresie gospodarowania odpadami, odpowiednie do prowadzonych procesów przetwarzania odpadów.
6. (uchylony)
6a. Do wniosku o zezwolenie na przetwarzanie dla prowadzącego zakład recyklingu statków dołącza się zaświadczenie, o którym mowa w art. 102a ust. 1 pkt 5.
7. Organ administracji zapewnia możliwość udziału społeczeństwa, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie zezwolenia dotyczącego instalacji do termicznego przekształcania odpadów lub decyzji o zmianie tego zezwolenia.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[6] Art. 184 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647) brzmi:
1. Pozwolenie wydaje się, z zastrzeżeniem art. 183b, art. 189, art. 191a i art. 217, na wniosek prowadzącego instalację.
2. Wniosek o wydanie pozwolenia powinien zawierać:
1) oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby;
1a) oznaczenie głównego prowadzącego instalację lub określenie zakresu odpowiedzialności poszczególnych prowadzących oznaczone części instalacji za eksploatację instalacji zgodnie z przepisami ochrony środowiska, w przypadku określonym w art. 183b;
2) adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji;
3) informację o tytule prawnym do instalacji;
4) informacje o rodzaju instalacji, stosowanych urządzeniach i technologiach oraz charakterystykę techniczną źródeł powstawania i miejsc emisji;
5) ocenę stanu technicznego instalacji;
6) informację o rodzaju prowadzonej działalności;
7) opis zakładanych wariantów funkcjonowania instalacji;
8) blokowy (ogólny) schemat technologiczny wraz z bilansem masowym i rodzajami wykorzystywanych materiałów, surowców i paliw, istotnych z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska;
9) informację o energii wykorzystywanej lub wytwarzanej przez instalację;
10) wielkość i źródła powstawania albo miejsca emisji – aktualnych i proponowanych – w trakcie normalnej eksploatacji instalacji oraz w warunkach odbiegających od normalnych, w szczególności takich jak rozruch i wyłączenia;
10a) warunki lub parametry charakteryzujące pracę instalacji, określające moment zakończenia rozruchu i moment rozpoczęcia wyłączania instalacji;
11) informację o planowanych okresach funkcjonowania instalacji w warunkach odbiegających od normalnych;
12) informację o istniejącym lub przewidywanym oddziaływaniu emisji na środowisko;
13) wyniki pomiarów wielkości emisji z instalacji, jeżeli przeprowadzenie pomiarów było wymagane;
14) zmiany wielkości emisji, jeżeli nastąpiły po uzyskaniu ostatniego pozwolenia dla instalacji;
15) proponowane działania, w tym wyszczególnienie środków technicznych mających na celu zapobieganie lub ograniczanie emisji, a jeżeli działania mają być realizowane w okresie, na który ma być wydane pozwolenie – również proponowany termin zakończenia tych działań;
16) proponowane procedury monitorowania procesów technologicznych istotnych z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska, w szczególności pomiaru lub ewidencjonowania wielkości emisji oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej w przypadku pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów;
17) deklarowany termin i sposób zakończenia eksploatacji instalacji lub jej oznaczonej części, niestwarzający zagrożenia dla środowiska, jeżeli zakończenie eksploatacji jest przewidywane w okresie, na który ma być wydane pozwolenie;
17a) deklarowany łączny czas dalszej eksploatacji instalacji, jeżeli ma on wpływ na określenie wymagań ochrony środowiska, oraz deklarowany sposób dokumentowania czasu tej eksploatacji;
17b) deklarowany termin oddania instalacji do eksploatacji w przypadku określonym w art. 191a;
18) czas, na jaki wydane ma być pozwolenie.
2a. Wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów nie dotyczą wymagania, o których mowa w ust. 2 pkt 11–15.
2b. Wniosek o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 181 ust. 1 pkt 4, zawiera dodatkowo:
1) numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz numer REGON posiadacza odpadów, o ile został nadany;
2) wyszczególnienie rodzajów odpadów przewidzianych do wytwarzania, z uwzględnieniem ich podstawowego składu chemicznego i właściwości;
3) określenie ilości odpadów poszczególnych rodzajów przewidzianych do wytwarzania w ciągu roku;
4) wskazanie sposobów zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko;
5) opis dalszego sposobu gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów;
6) wskazanie miejsca i sposobu oraz rodzajów magazynowanych odpadów.
2c. W przypadku źródła spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i mniejszej niż 50 MW, ustalonej z uwzględnieniem trzeciej zasady łączenia, o której mowa w art. 157a ust. 2 pkt 3, dla którego standardy emisyjne są określone w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3, będącego częścią instalacji wymagającej pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenia zintegrowanego, wniosek o wydanie pozwolenia zawiera dodatkowo informacje o:
1) sektorze, w którym działa dane źródło spalania paliw lub zakład, w którym to źródło jest eksploatowane (kod Polskiej Klasyfikacji Działalności);
2) numerze REGON prowadzącego instalację;
3) nominalnej mocy cieplnej źródła spalania paliw wyrażonej w MW;
4) rodzaju źródła spalania paliw, z uwzględnieniem rodzajów źródeł spalania paliw, dla których w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3 są zróżnicowane standardy emisyjne;
5) rodzaju i przewidywanym udziale procentowym wykorzystywanych paliw, z uwzględnieniem rodzajów paliw, dla których w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3 są zróżnicowane standardy emisyjne;
6) obowiązujących dane źródło spalania paliw standardach emisyjnych;
7) dacie oddania źródła spalania paliw do użytkowania, a jeżeli ta data nie jest znana – dowód na to, że użytkowanie źródła spalania paliw rozpoczęto przed dniem 20 grudnia 2018 r. albo po dniu 19 grudnia 2018 r.;
8) przewidywanym czasie użytkowania źródła spalania paliw w ciągu roku oraz przewidywanym średnim obciążeniu podczas użytkowania wyrażonym w procentach.
2d. W przypadku źródła spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i mniejszej niż 50 MW, ustalonej z uwzględnieniem trzeciej zasady łączenia, o której mowa w art. 157a ust. 2 pkt 3, dla którego standardy emisyjne są określone w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3, będącego częścią instalacji wymagającej pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenia zintegrowanego, którego czas użytkowania liczony jako średnia krocząca:
1) z pięciu lat – dla źródła spalania paliw oddanego do użytkowania przed dniem 20 grudnia 2018 r., a w przypadku gdy pozwolenie na budowę źródła wydano przed dniem 19 grudnia 2017 r., oddanego do użytkowania nie później niż w dniu 20 grudnia 2018 r. – wynosi nie więcej niż 500 godzin w ciągu roku, a jeżeli jest to źródło służące wyłącznie do wytwarzania ciepła w razie wystąpienia nadzwyczajnie niskich temperatur, nie więcej niż 1000 godzin w ciągu roku,
2) z trzech lat – dla źródła spalania paliw oddanego do użytkowania po dniu 19 grudnia 2018 r., a w przypadku gdy pozwolenie na budowę źródła wydano po dniu 18 grudnia 2017 r., oddanego do użytkowania po dniu 20 grudnia 2018 r. – wynosi nie więcej niż 500 godzin w ciągu roku
– do wniosku o wydanie pozwolenia należy dołączyć oświadczenie o nieprzekraczaniu tego czasu użytkowania.
2e. W przypadku źródła spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i mniejszej niż 50 MW, ustalonej z uwzględnieniem trzeciej zasady łączenia, o której mowa w art. 157a ust. 2 pkt 3, dla którego standardy emisyjne są określone w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3, będącego częścią instalacji wymagającej pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenia zintegrowanego, prowadzący instalację jest obowiązany do przechowywania:
1) decyzji w sprawie wydania i zmiany pozwolenia – przez okres, na jaki zostało wydane pozwolenie;
2) informacji lub dokumentów dotyczących:
a) wyników pomiarów wielkości emisji, umożliwiających ocenę dotrzymywania standardów emisyjnych określonych dla tego źródła w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3,
b) przypadków niedotrzymania standardów emisyjnych określonych dla tego źródła w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3 oraz działań podjętych w celu przywrócenia zgodności z tymi standardami,
c) rodzaju i ilości paliw wykorzystywanych w tym źródle,
d) potwierdzenia utrzymywania w eksploatacji urządzeń ochronnych ograniczających emisję, zainstalowanych w celu dotrzymywania standardów emisyjnych określonych dla tego źródła w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3, oraz przypadków każdej niesprawności i awarii urządzeń ochronnych,
e) czasu użytkowania źródła spalania paliw – w przypadku gdy jest to źródło, o którym mowa w ust. 2d
– przez 6 lat po upływie roku, którego te informacje lub dokumenty dotyczą.
2f. Decyzje, informacje lub dokumenty, o których mowa w ust. 2e, prowadzący instalację udostępnia organowi właściwemu do wydania pozwolenia na każde żądanie.
2g. Jeżeli wniosek o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie dotyczy decyzji, informacji lub dokumentów, o których mowa w ust. 2e, nie stosuje się art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W takim przypadku organ właściwy do wydania pozwolenia wzywa prowadzącego instalację do przekazania mu tych decyzji, informacji lub dokumentów.
3. Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy instalacji nowo uruchamianych lub w sposób istotny zmienianych, powinien on zawierać informacje o spełnianiu wymogów, o których mowa w art. 143.
4. Do wniosku o wydanie pozwolenia należy dołączyć:
1) dokument potwierdzający, że wnioskodawca jest uprawniony do występowania w obrocie prawnym, jeżeli prowadzący instalację nie jest osobą fizyczną;
2) (uchylony)
3) streszczenie wniosku sporządzone w języku niespecjalistycznym;
4) (uchylony)
5) w przypadku pozwolenia na wytwarzanie odpadów – operat przeciwpożarowy spełniający wymagania określone w art. 42 ust. 4b pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
6) postanowienie, o którym mowa w art. 42 ust. 4c ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
7) zaświadczenie o niekaralności prowadzącego instalację:
a) za przestępstwa przeciwko środowisku,
b) będącego osobą fizyczną albo wspólnika, prokurenta, członka rady nadzorczej lub członka zarządu prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej za przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) – w przypadku pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
4a. Do wniosku o wydanie pozwolenia dla prowadzącego zakład recyklingu statków należy dołączyć informacje oraz zaświadczenie, o których mowa w art. 102a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
4b. Do wniosku o przedłużenie pozwolenia dla prowadzącego zakład recyklingu statków należy dołączyć zaświadczenie, o którym mowa w art. 102a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
5. Dodatkowe wymagania dotyczące wniosku o wydanie pozwolenia określają art. 208 i art. 221.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[7] Art. 42 ust. 3a pkt 5) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
3a. Do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się:
5) oświadczenie, że wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów nie jest lub nie był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu innego przedsiębiorcy:
a) w stosunku do którego w ostatnich 10 latach wydano ostateczną decyzję o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów lub
b) któremu wymierzono co najmniej trzykrotnie administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł
– za naruszenia popełnione w czasie, gdy jest lub był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu tego innego przedsiębiorcy.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[8] Art. 183 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
1. Kto:
1) poddaje odzyskowi takie rodzaje odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, których odzysk jest niedopuszczalny zgodnie z art. 94 ust. 1
lub
2) unieszkodliwia odpady medyczne lub odpady weterynaryjne z naruszeniem art. 95 ust. 1 lub 2
podlega karze aresztu albo grzywny.
2. Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisowi art. 95 ust. 3 unieszkodliwia zakaźne odpady medyczne lub zakaźne odpady weterynaryjne przez ich współspalanie.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[9] Art. 189 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
2. Tej samej karze podlega, kto, będąc zarządzającym składowiskiem odpadów, nie dopełnia ciążących na nim obowiązków w zakresie:
6) odmowy przyjęcia odpadów do składowania na składowisku odpadów w przypadkach, o których mowa w art. 120 ust. 1;
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[10] Art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
Kto, wbrew przepisowi art. 155, termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów
podlega karze aresztu albo grzywny.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[11] Art. 42 ust. 3a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
3a. Do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się:
1) zaświadczenie o niekaralności:
a) posiadacza odpadów będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą,
b) wspólnika, prokurenta, członka zarządu lub członka rady nadzorczej posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej
– za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny;
2) zaświadczenie o niekaralności posiadacza odpadów za przestępstwa przeciwko środowisku na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. z 2023 r. poz. 659);
3) oświadczenie o niekaralności osób, o których mowa w pkt 1, lub o liczbie prawomocnych wyroków skazujących te osoby, za wykroczenia określone w art. 183, art. 189 ust. 2 pkt 6 lub art. 191;
4) oświadczenie, że w stosunku do:
a) osoby, o której mowa w pkt 1 lit. a,
b) posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, wspólnika, prokurenta, członka zarządu lub członka rady nadzorczej tego posiadacza odpadów prowadzącego działalność gospodarczą jako osoba fizyczna
– w ostatnich 10 latach nie wydano ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów lub nie wymierzono co najmniej trzykrotnie administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 194, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł;
5) oświadczenie, że wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów nie jest lub nie był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu innego przedsiębiorcy:
a) w stosunku do którego w ostatnich 10 latach wydano ostateczną decyzję o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów lub
b) któremu wymierzono co najmniej trzykrotnie administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł
– za naruszenia popełnione w czasie, gdy jest lub był wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu tego innego przedsiębiorcy.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[12] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726, 1855 i 2339)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[13] Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. z 2024 r. poz. 1822)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20021971661/U/D20021661Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[14] Art. 184 ust. 4 pkt 7) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647) brzmi:
4. Do wniosku o wydanie pozwolenia należy dołączyć:
7) zaświadczenie o niekaralności prowadzącego instalację:
a) za przestępstwa przeciwko środowisku,
b) będącego osobą fizyczną albo wspólnika, prokurenta, członka rady nadzorczej lub członka zarządu prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej za przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) – w przypadku pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[15] Art. 181 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Kto powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Kto, wbrew przepisom obowiązującym na terenie objętym ochroną, niszczy lub uszkadza rośliny, zwierzęta, grzyby lub ich siedliska, lub siedliska przyrodnicze, powodując istotną szkodę,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Karze określonej w § 2 podlega także ten, kto niezależnie od miejsca czynu niszczy lub uszkadza rośliny, zwierzęta, grzyby pozostające pod ochroną gatunkową lub ich siedliska, powodując istotną szkodę.
§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 5. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 2 lub 3 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[16] Art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Kto zanieczyszcza wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi substancją albo promieniowaniem jonizującym w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 3 działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[17] Art. 183 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, unieszkodliwia, transportuje odpady lub substancje albo dokonuje odzysku odpadów lub substancji w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom przywozi z zagranicy substancje zagrażające środowisku.
§ 3. Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego w § 1, 2 i 4.
§ 4. Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew przepisom przywozi odpady z zagranicy lub wywozi odpady za granicę.
§ 5. Kto bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia albo wbrew jego warunkom przywozi z zagranicy lub wywozi za granicę odpady niebezpieczne,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 5a. Karze określonej w § 5 podlega, kto porzuca odpady niebezpieczne w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania.
§ 6. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1–5a działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 5.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[18] Art. 186 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Kto wbrew obowiązkowi nie utrzymuje w należytym stanie lub nie używa urządzeń zabezpieczających wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi przed zanieczyszczeniem lub urządzeń zabezpieczających przed skażeniem promieniotwórczym lub promieniowaniem jonizującym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto oddaje lub wbrew obowiązkowi dopuszcza do użytkowania obiekt budowlany lub zespół obiektów niemających wymaganych prawem urządzeń określonych w § 1.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[19] Art. 187 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Kto niszczy, poważnie uszkadza lub istotnie zmniejsza wartość przyrodniczą prawnie chronionego terenu lub obiektu, powodując istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[20] Art. 188 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
Kto, na terenie objętym ochroną ze względów przyrodniczych lub krajobrazowych albo w otulinie takiego terenu, wbrew przepisom, wznosi nowy lub powiększa istniejący obiekt budowlany albo prowadzi działalność gospodarczą zagrażającą środowisku,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[21] Art. 163 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać:
1) pożaru,
2) zawalenia się budowli, zalewu albo obsunięcia się ziemi, skał lub śniegu,
3) eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych albo innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących,
4) gwałtownego wyzwolenia energii jądrowej lub wyzwolenia promieniowania jonizującego,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.
§ 4. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[22] Art. 168 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 163 § 1, art. 165 § 1, art. 166 § 1 lub w art. 167 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[23] Art. 76 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem roku od zakończenia okresu próby.
§ 1a. (uchylony)
§ 1b. W wypadku, o którym mowa w § 1, przepis art. 108 stosuje się.
§ 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[24] Art. 107 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 1. W razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3 zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 2. Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat.
§ 3. W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 4. W razie skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 4a. W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 5. W razie odstąpienia od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.
§ 6. Jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[25] Art. 107 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) brzmi:
§ 2. Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[26] Art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z 2025 r. poz. 769) brzmi:
§ 1. Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:
4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19600300168/U/D19600168Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[27][27]
§ 6. Przepisy § 1–3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[28] Art. 46 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) brzmi:
1. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w przypadku gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami:
1) mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska;
2) jest niezgodny z planami gospodarki odpadami;
3) jest niezgodny z przepisami prawa, w tym prawa miejscowego.
1a. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsiębiorcy będącemu osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli w stosunku do:
1) tego przedsiębiorcy lub
2) wspólnika, prokurenta, członka rady nadzorczej lub członka zarządu tego przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą jako osoba fizyczna
– wydano decyzję, o której mowa w art. 47 ust. 2, a nie minęło 10 lat od dnia, gdy decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna.
1b. Przepis ust. 1a stosuje się także, jeżeli wspólnik, prokurent, członek rady nadzorczej lub członek zarządu tego przedsiębiorcy jest lub był, w czasie gdy zostało popełnione naruszenie, z powodu którego cofnięto zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu innego przedsiębiorcy, w stosunku do którego wydano decyzję o cofnięciu zezwolenia, a nie minęło 10 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna.
1c. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną, jeżeli osoba ta została ukarana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
1d. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsiębiorcy będącemu osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli:
1) wobec przedsiębiorcy prawomocnie orzeczono karę pieniężną za przestępstwa przeciwko środowisku na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary;
2) wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu tego przedsiębiorcy jest osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
1e. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów:
1) przedsiębiorcy będącemu osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli co najmniej trzykrotnie:
a) będący osobą fizyczną wspólnik, prokurent, członek rady nadzorczej lub członek zarządu tego przedsiębiorcy został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za wykroczenia, o których mowa w art. 183, art. 189 ust. 2 pkt 6 lub art. 191,
b) wymierzono administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł:
– temu przedsiębiorcy,
– wspólnikowi, prokurentowi, członkowi zarządu lub członkowi rady nadzorczej tego przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą jako osoba fizyczna,
– innemu przedsiębiorcy, którego wspólnikiem, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub członkiem zarządu, w czasie gdy zostało popełnione naruszenie, z powodu którego wymierzono administracyjną karę pieniężną, jest lub był wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej posiadacza odpadów składającego wniosek;
2) przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną, jeżeli co najmniej trzykrotnie:
a) został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za wykroczenia, o których mowa w art. 183, art. 189 ust. 2 pkt 6 lub art. 191,
b) wymierzono mu administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł.
1f. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w przypadku gdy na terenie, którego wniosek dotyczy, nie ma instalacji, obiektu budowlanego lub jego części, wskazanych we wniosku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 lub 2.
2. Właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów przez termiczne przekształcenie odpadów lub składowanie odpadów, w przypadku gdy kierownik spalarni odpadów lub współspalarni odpadów albo kierownik składowiska odpadów nie posiadają świadectwa stwierdzającego kwalifikacje w zakresie gospodarowania odpadami odpowiednie do prowadzonych procesów przetwarzania odpadów.
3. Marszałek województwa odmawia wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego, w przypadku gdy instalacja komunalna nie spełnia wymagań ochrony środowiska lub wymagań określonych dla takiej instalacji.
4. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do odmowy przedłużenia zezwolenia na przetwarzanie dla prowadzącego zakład recyklingu statków.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
[29] Art. 186 ust. 1 pkt 8, 9 i 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647) brzmi:
1. Organ właściwy do wydania pozwolenia odmówi jego wydania, jeżeli:
8) prowadzący instalację będący osobą fizyczną albo wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko środowisku;
9) wobec prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej prawomocnie orzeczono karę pieniężną za przestępstwa przeciwko środowisku na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1822);
10) prowadzący instalację będący osobą fizyczną albo wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf [dostęp: 02-12-2025]
