Za przestępstwo środowiskowe w zakładzie może odpowiadać nie tylko pracownik bezpośrednio obsługujący instalację. W zależności od okoliczności sprawy odpowiedzialność karna może dotyczyć także osób nadzorujących pracę lub kierujących funkcjonowaniem zakładu. Temat przestępstwa przeciw środowisku omawia mec. dr Marcin Kaźmierski.
Do kogo skierowane jest nagranie?
- do osób zarządzających zakładami i przedsiębiorstwami,
- do osób kierujących funkcjonowaniem instalacji,
- do pracowników nadzorujących pracę urządzeń i innych pracowników,
- do pracowników odpowiedzialnych za eksploatację urządzeń i instalacji.
Czego się dowiesz?
- Kogo dotyczy odpowiedzialność karna na gruncie Kodeksu karnego, a co odrębnie uregulowano w odniesieniu do podmiotów zbiorowych?
- Czy za przestępstwo związane z działaniem instalacji odpowiada wyłącznie pracownik obsługujący urządzenie?
- Czy odpowiedzialność karna może dotyczyć także osób nadzorujących pracę lub kierujących funkcjonowaniem instalacji i zakładu?
- Czy wydawanie poleceń, niewłaściwe instruowanie pracownika lub brak nadzoru mogą wiązać się ze współdziałaniem przy popełnieniu przestępstwa?
- Co prowadzący wskazuje w odniesieniu do art. 182 § 3 Kodeksu karnego i dopuszczenia do popełnienia czynu wbrew obowiązkowi?
- Od czego zależy ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność karną w konkretnej sprawie?
Co zyskasz?
- Uporządkujesz podstawowe rozróżnienie między odpowiedzialnością karną osób fizycznych a odpowiedzialnością podmiotów zbiorowych.
- Zwrócisz uwagę na możliwość ponoszenia odpowiedzialności nie tylko przez osobę obsługującą urządzenie, lecz także przez inne osoby zaangażowane w funkcjonowanie zakładu.
- Zrozumiesz, że ustalenie odpowiedzialności karnej zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818, 1872) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf
Dla tych co wolą czytać
W przypadku odpowiedzialności karnej należy pamiętać, że dotyczy ona zawsze osoby. Odrębne regulacje przewidują również odpowiedzialność karną podmiotów zbiorowych, a w ich ramach można znaleźć odesłania do przestępstw przeciwko środowisku. Podmiot zbiorowy może ponosić odpowiedzialność za zdarzenia, które wypełniają znamiona przestępstw określonych w przepisach kodeksu karnego odnoszących się do środowiska.
Jeżeli jednak analiza dotyczy odpowiedzialności na gruncie kodeksu karnego, chodzi o odpowiedzialność osoby fizycznej. To podstawowy punkt wyjścia przy ocenie zdarzenia spowodowanego działaniem instalacji w zakładzie.
Ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność za przestępstwo spowodowane działaniem instalacji, zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Może to być pracownik bezpośrednio odpowiedzialny za eksploatację urządzenia, czyli osoba wykonująca określone czynności techniczne i obsługowe. Odpowiedzialność może jednak dotyczyć również pracownika nadzorującego pracę tej osoby albo osoby kierującej funkcjonowaniem instalacji, zakładu, przedsiębiorstwa czy spółki.
Możliwa jest odpowiedzialność osoby, która bezpośrednio działała przy obsłudze instalacji. Może jednak dojść także do współdziałania z osobą, która wydała polecenie, niewłaściwie poinstruowała pracownika albo nie dopilnowała prawidłowego wykonywania obowiązków. W grę może wchodzić również przestępstwo o charakterze kierowniczym oraz inne formy współdziałania.
W części przestępstw przeciwko środowisku występują także konstrukcje polegające na dopuszczeniu do określonego czynu wbrew obowiązkowi. W odniesieniu do art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, dotyczącego zanieczyszczenia, wskazano jednak brak przepisu, który wprost odsyłałby w tym zakresie do § 3.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Z tego względu analiza odpowiedzialności za zdarzenie spowodowane działaniem instalacji będzie koncentrować się na takich pojęciach jak współdziałanie, kierownictwo i podżeganie. Ostatecznie odpowiedź na pytanie, kto odpowiada za taki czyn, zawsze wymaga oceny konkretnego stanu faktycznego.
Kategorie:
