DIWASS nie będzie systemem wyłącznie dla administracji. Obowiązek korzystania z niego obejmie firmy i instytucje uczestniczące w transgranicznym przemieszczaniu odpadów – od zgłaszającego i osoby organizującej przemieszczenie, przez przewoźnika, po odbiorcę i instalację. W nagraniu mecenas dr Marcin Kaźmierski wyjaśnia, kto będzie musiał pracować w systemie i w jakich sytuacjach. Materiał pozwala szybko ocenić, czy obowiązek obejmie daną organizację.
Do kogo skierowane jest nagranie?
- do podmiotów zgłaszających lub organizujących transgraniczne przemieszczanie odpadów, w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody albo na podstawie art. 18 rozporządzania 2024/1157,
- do wytwórców, przewoźników, odbiorców oraz podmiotów prowadzących instalacje i uczestniczących w realizacji przemieszczenia,
- do przedstawicieli właściwych organów państw wysyłki, tranzytu i przeznaczenia oraz organów uczestniczących w kontrolach,
- do podmiotów z państw trzecich uczestniczących w przemieszczaniu odpadów z udziałem Unii Europejskiej.
Czego się dowiesz?
- Kogo obejmie obowiązek korzystania z DIWASS?
- Czy system będzie stosowany wyłącznie do przemieszczeń wewnątrz Unii Europejskiej?
- Czy z DIWASS będą korzystać również właściwe organy i organy uczestniczące w kontrolach?
- Kiedy z systemu będzie musiał korzystać wytwórca odpadów?
- Czy obowiązek może objąć również podmioty z państw trzecich?
- Czy DIWASS zmieni dotychczasowe obowiązki, czy jedynie sposób ich realizacji?
Co zyskasz?
- możliwość szybkiego ustalenia, czy dana organizacja znajdzie się w grupie użytkowników DIWASS;
- uporządkowaną wiedzę o podmiotach i organach objętych obowiązkiem;
- jasność, kiedy obowiązek może dotyczyć wytwórcy odpadów oraz podmiotu z państwa trzeciego;
- wiedzę o stosowaniu systemu do przemieszczeń wewnątrz Unii, do Unii, z Unii oraz tranzytem przez jej terytorium;
- zrozumienie, że dotychczasowe obowiązki zasadniczo pozostaną bez zmian, ale ich realizacja zostanie obowiązkowo przeniesiona do środowiska cyfrowego.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1290 z dnia 2 lipca 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 w odniesieniu do wymogów niezbędnych do zapewnienia interoperacyjności między systemem centralnym umożliwiającym elektroniczne przekazywanie i wymianę informacji i dokumentów dotyczących przemieszczania odpadów a innymi systemami lub oprogramowaniem, a także innych wymogów technicznych i organizacyjnych niezbędnych do praktycznego wdrożenia takiego elektronicznego przekazywania i wymiany informacji i dokumentów https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202501290
Dla tych, którzy wolą czytać
Z systemu DIWASS będą musieli korzystać wszyscy uczestnicy transgranicznego przemieszczania odpadów objęci obowiązkami wynikającymi z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Dotyczy to zarówno właściwych organów państw wysyłki, tranzytu i przeznaczenia oraz organów inspekcji, jak i podmiotów gospodarczych zaangażowanych w międzynarodowe przemieszczanie odpadów.
Do tej grupy należą między innymi instalacje przetwarzające odpady, wytwórcy odpadów, osoby organizujące przemieszczenie, zgłaszający, przewoźnicy oraz odbiorcy. Obowiązek korzystania z DIWASS obejmie wszystkie podmioty uczestniczące w przemieszczaniu odpadów.
System będzie stosowany zarówno w przypadku przemieszczeń odbywających się wewnątrz Unii Europejskiej, jak i przemieszczeń, w ramach których odpady są wprowadzane na jej terytorium, wyprowadzane poza Unię lub przewożone przez nią tranzytem.
W szczególności obowiązek korzystania z DIWASS będzie dotyczył zgłaszającego w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, osoby organizującej przemieszczenie zgodnie z art. 18, przewoźnika, odbiorcy oraz instalacji przejmującej odpady. System będzie również wykorzystywany przez wytwórcę odpadów, jeżeli jest on zobowiązany do uwierzytelniania dokumentów, a nie pełni jednocześnie funkcji organizującego przemieszczenie.
Z DIWASS będą korzystać także właściwe organy państw wysyłki, tranzytu i przeznaczenia oraz organy uczestniczące w kontrolach. W określonych przypadkach obowiązek obejmie również podmioty z państw trzecich, jeżeli uczestniczą one w przemieszczaniu odpadów z udziałem Unii Europejskiej.
Na konieczność zapewnienia dostępu do systemu wszystkim uczestnikom międzynarodowego przemieszczania odpadów wskazuje również rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1290 z dnia 2 lipca 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 w odniesieniu do wymogów niezbędnych do zapewnienia interoperacyjności między systemem centralnym umożliwiającym elektroniczne przekazywanie i wymianę informacji i dokumentów dotyczących przemieszczania odpadów a innymi systemami lub oprogramowaniem, a także innych wymogów technicznych i organizacyjnych niezbędnych do praktycznego wdrożenia takiego elektronicznego przekazywania i wymiany informacji i dokumentów, odnoszące się do interoperacyjności i dostępu do cyfrowego systemu.
Na podstawie rozporządzeń 2024/1157 oraz 2025/1290 można stwierdzić, że zakres obowiązków uczestników transgranicznego przemieszczania odpadów zasadniczo się nie zmienia. Obowiązki te zostają jednak przeniesione do środowiska cyfrowego, a korzystanie z tego rozwiązania będzie obowiązkowe.
