Prawidłowa klasyfikacja odpadów w procedurach transgranicznych wymaga znajomości kilku różnych systemów kodów, nie tylko europejskiej listy odpadów. W nagraniu wyjaśniono, jak rozumieć kody bazylejskie, OECD, EU i BEU oraz dlaczego przy ich przypisywaniu nie można stosować wykładni rozszerzającej.
Temat klasyfikacji odpadów w ich transgranicznym przemieszczaniu omawia mecenas dr Marcin Kaźmierski r pr.
Do kogo skierowane jest nagranie?
- do osób zajmujących się transgranicznym przemieszczaniem odpadów,
- do firm, które muszą ustalić właściwy kod odpadu na potrzeby procedur transgranicznych,
- do osób pracujących z załącznikami do rozporządzenia (EU) 2024/1157 i dokumentacją przemieszczania,
- do specjalistów ds. ochrony środowiska i gospodarki odpadami,
- do podmiotów, które mają wątpliwości, czy mogą przypisać dany kod odpadu do konkretnego przemieszczenia.
Czego się dowiesz?
- Jakie typy klasyfikacji odpadów pojawiają się w procedurach transgranicznych?
- Czym są kody z konwencji bazylejskiej, takie jak B1010, B3020 czy A1010?
- Kiedy należy zwracać uwagę na klasyfikację OECD?
- Czym są kody EU i BEU oraz gdzie pojawiają się w rozporządzeniu?
- Dlaczego sześciocyfrowe kody z europejskiej listy odpadów nie mogą być automatycznie przenoszone na kody wskazane w klasyfikacji konwencji bazylejskiej?
- Jaką rolę przy klasyfikacji odpadów odgrywa zasada ostrożności?
Co zyskasz?
- lepsze zrozumienie, że w procedurach transgranicznych funkcjonuje kilka systemów klasyfikacji,
- świadomość różnic między kodami europejskiej listy odpadów a kodami bazylejskimi,
- umiejętność ostrożniejszego podejścia do przypisywania kodów w dokumentach,
- wiedzę, na temat stosowania wykładni rozszerzającej,
- uporządkowanie podstawowych pojęć potrzebnych do dalszej analizy załączników i procedur.
Podstawa prawna
W udostępnionym materiale powołujemy się na następującą normę prawną:
- Konwencja bazylejska https://www.basel.int/Portals/4/download.aspx?e=UNEP-CHW-IMPL-CONVTEXT-2025.English.pdf
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008L0098
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200000010/O/D20200010.pdf
Dla tych, co wolą czytać
W procedurach transgranicznego przemieszczania odpadów pojawia się kilka różnych typów klasyfikacji. Analiza załączników do rozporządzenia, w tym przypisów do załączników IA (Dokument zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów), IB (Dokument przesyłania dotyczący transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów) i VII (Informacja dołączona do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 4 ust. 4 i 5), pokazuje, że ustawodawca unijny nie posługuje się jednym systemem kodowania.
Główną klasyfikacją są kody wynikające z konwencji bazylejskiej. Są to między innymi kody z listy B, takie jak B1010 (Odpady metali i stopów metali w postaci metalicznej, nierozproszonej), B3020 (Odpady papieru, kartonu i wyrobów papierniczych) czy B3040 (Odpady gumy), które zasadniczo odnoszą się do odpadów z tzw. zielonej listy. W konwencji bazylejskiej występuje również lista A, obejmująca kody bursztynowe, na przykład A1010 (Odpady metali i odpady składające się ze stopów jakichkolwiek poniższych metali […]), a także kody Y, takie jak Y48 (Odpady tworzyw sztucznych, w tym mieszaniny takich odpadów, z wyjątkiem następujących odpadów […]).
Obok klasyfikacji bazylejskiej należy uwzględniać również klasyfikację OECD. W tym zakresie pojawiają się między innymi kody GC020 (Złom elektroniczny (na przykład płytki obwodów drukowanych, podzespoły elektroniczne, kable itd.) i odzyskane podzespoły elektroniczne, odpowiednie do odzysku metali pospolitych i metali szlachetnych), GB040 (Żużle z hutnictwa metali szlachetnych i miedzi do dalszego uszlachetniania) czy GG040 (Popiół lotny z elektrowni opalanych węglem).
W rozporządzeniu występują także kody EU oraz BEU. Kody BEU obejmują obecnie dwa przykłady: BEU04 oraz BEU05. Kod BEU04 dotyczy opakowań kompozytowych składających się głównie z papieru i pewnej ilości plastiku, bez pozostałości i nieobjętych kodem B3020. Kod BEU05 obejmuje czyste odpady biodegradowalne pochodzące z rolnictwa, ogrodnictwa, leśnictwa, ogrodów, parków i cmentarzy. Kody te pojawiają się w załączniku IIIB (Dodatkowe odpady z zielonego wykazu, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. a)).
Istotną nowością są kody zmieniające lub modyfikujące kody z konwencji bazylejskiej. Nie są to kody stosowane w podstawowej, krajowej klasyfikacji odpadów, czyli sześciocyfrowe kody z europejskiej listy odpadów. Przykładem takiego kodu jest EU3011 (Odpady tworzyw sztucznych (zob. odpowiedni kod AC300 w załączniku IV część II i odpowiedni kod EU48 w załączniku IV część I) […]). Kody EU stanowią modyfikacje kodów z listy bazylejskiej, mające zastosowanie do przemieszczeń w obszarze Unii Europejskiej.
Rozporządzenie nie odwołuje się wprost do europejskiej listy odpadów w taki sam sposób jak do kodów bazylejskich czy OECD, ale w niektórych przypadkach odsyła do klasyfikacji wskazanej w art. 7 dyrektywy 2008/98/WE.
Przy klasyfikowaniu odpadów trzeba pamiętać, że sześciocyfrowe kody z europejskiej listy odpadów nadaje się według określonych zasad. Główną zasadą jest źródło powstania odpadu, a nie jego skład morfologiczny. Dopiero w dalszej kolejności analizuje się skład, następnie grupy odpadów, które nie pasują do konkretnych źródeł, na przykład grupy 15 (odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach – 15) i 16 (odpady nieujęte w innych grupach – 16), a na końcu odpady oznaczane końcówką 99 (Inne niewymienione odpady).
Inaczej wygląda podejście w przypadku kodów z listy bazylejskiej. Tam klasyfikacja może odwoływać się zarówno do składu odpadu, jak i do jego pochodzenia. Przykładowo kod B1010 obejmuje odpady metali i stopów metali w formie niedyspersyjnej, a kod B3020 dotyczy odpadów papieru, tektury i produktów papierniczych. Z kolei kod A1181 odnosi się do odpadów elektrycznych i elektronicznych zawierających lub zanieczyszczonych określonymi składnikami niebezpiecznymi.
Oznacza to, że klasyfikacja bazylejska ma charakter kazuistyczny i wymaga dokładnego dopasowania konkretnego odpadu do danego kodu. Nie można automatycznie sugerować się kodem z europejskiej klasyfikacji odpadów. Dodatkowo trzeba uwzględnić także kody wynikające z umowy OECD, które również mogą odnosić się do konkretnych przykładów odpadów wyodrębnionych ze względu na skład albo skład uzupełniony pochodzeniem.
Kluczowe znaczenie ma zasada ostrożności. Jeżeli pojawiają się wątpliwości co do jednoznaczności przypisywanego kodu, kodu tego nie należy przypisywać. W takich sytuacjach nie można stosować wykładni rozszerzającej.
Kategorie:
