
Brak zamiaru nie zawsze oznacza brak odpowiedzialności karnej za przestępstwo przeciwko środowisku. W części przepisów ustawodawca wprost przewidział karalność także za działanie nieumyślne, a art. 182 pokazuje, że może się z tym wiązać m.in. kara pozbawienia wolności. Zagadnienie umyślności i nieumyślności popełnianych przestępstw przeciw środowisku przedstawia biegły sądowy dr Marcin Kaźmierski r. pr.
Do kogo jest skierowane jest nagranie?
- do osób zajmujących się ochroną środowiska,
- do osób odpowiedzialnych za eksploatację instalacji,
- do osób nadzorujących zgodność działalności z przepisami środowiskowymi,
- do prawników zajmujących się odpowiedzialnością za przestępstwa przeciwko środowisku.
Czego się dowiesz?
- Czy przestępstwo przeciwko środowisku może zostać popełnione nieumyślnie,
- Kiedy działanie nieumyślne również stanowi przestępstwo,
- Jakie znaczenie ma to, że ustawodawca wprost przewidział odpowiedzialność za nieumyślne popełnienie czynu,
- Co art. 182 przewiduje w przypadku nieumyślnego zanieczyszczenia związanego z eksploatacją instalacji,
- Jaka kara została przewidziana za nieumyślne popełnienie czynu określonego w art. 182 § 3,
- Jakie kary przewidziano za nieumyślne popełnienie czynu określonego w art. 182 § 1.
Co zyskasz?
- uporządkowanie podstawowej zasady odpowiedzialności za umyślne i nieumyślne popełnienie omawianych przestępstw,
- lepsze rozeznanie w tym, kiedy brak zamiaru nie wyłącza odpowiedzialności karnej,
- konkretny punkt odniesienia w postaci dwóch przykładów z art. 182,
- czytelne zestawienie kar przewidzianych w omawianych przypadkach działania nieumyślnego.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818, 1872) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf
Dla tych co wolą czytać
W przepisach dotyczących przestępstw przeciwko środowisku często przewidziano normy wprowadzające odpowiedzialność karną także za nieumyślne popełnienie czynu, który wcześniej został określony jako przestępstwo. Oznacza to, że podstawowa forma danego przestępstwa może zostać popełniona umyślnie, natomiast nieumyślne działanie również może być uznane za przestępstwo, jeśli ustawodawca wyraźnie tak postanowił.
Przykładem jest art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w którym wskazano, że sprawca czynu polegającego na zanieczyszczeniu w związku z eksploatacją instalacji, działający nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Art. 182. § 1. Kto zanieczyszcza wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi substancją albo promieniowaniem jonizującym w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 3 działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Analogicznie, w innym przypadku opisanym w § 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do 3 lat. Wynika z tego, że wola ustawodawcy obejmuje penalizację także nieumyślnego działania w obszarze przestępstw przeciwko środowisku.
Kategorie:
