Czy przestępstwo przeciwko środowisku można popełnić nieumyślnie? Choć podstawowa forma wielu przestępstw wymaga działania umyślnego, przepisy przewidują również odpowiedzialność karną za nieumyślne popełnienie określonych czynów. Na przykładzie art. 182 Kodeksu karnego przedstawiamy tę zasadę oraz sankcje przewidziane za nieumyślne popełnienie określonych czynów. Zagadnienie omawia mec. dr Marcin Kaźmierski r.pr.
Do kogo skierowane jest nagranie?
- Do przedsiębiorców prowadzących działalność mogącą powodować zanieczyszczenie środowiska.
- Do osób zarządzających instalacjami przemysłowymi.
- Do osób odpowiedzialnych za kwestie środowiskowe i zgodność działalności przedsiębiorstwa z przepisami.
- Do osób zainteresowanych odpowiedzialnością karną za przestępstwa przeciwko środowisku.
Czego się dowiesz?
- Czy przestępstwo przeciwko środowisku można popełnić nieumyślnie?
- Od czego zależy karalność nieumyślnego popełnienia czynu?
- Jakie sankcje przewiduje art. 182 § 2 i § 4 Kodeksu karnego, w tym za nieumyślne zanieczyszczenie środowiska związane z eksploatacją instalacji?
Co zyskasz?
- Uporządkujesz podstawową wiedzę o karalności nieumyślnych przestępstw przeciwko środowisku.
- Zrozumiesz, że brak umyślności nie zawsze wyklucza odpowiedzialność karną.
- Zwrócisz uwagę na możliwość odpowiedzialności karnej za nieumyślne zanieczyszczenie środowiska związane z eksploatacją instalacji.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818, 1872) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf
Dla tych, co wolą czytać
W wielu przepisach dotyczących przestępstw przeciwko środowisku ustawodawca przewidział odpowiedzialność karną również za nieumyślne popełnienie określonych czynów. Oznacza to, że podstawowa forma danego przestępstwa może zostać popełniona wyłącznie umyślnie, natomiast jego nieumyślne popełnienie również stanowi przestępstwo, jeżeli ustawodawca wyraźnie tak postanowił.
Przykładem takiej regulacji jest art. 182 Kodeksu karnego:
§ 1. Kto zanieczyszcza wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi substancją albo promieniowaniem jonizującym w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 3 działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Zgodnie z art. 182 § 4, jeżeli sprawca czynu określonego w § 3, dotyczącego zanieczyszczenia środowiska w związku z eksploatacją instalacji, działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Analogiczne rozwiązanie przewidziano w art. 182 § 2. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat.
Przytoczone przepisy pokazują, że odpowiedzialność karna za przestępstwa przeciwko środowisku nie ogranicza się wyłącznie do czynów popełnionych umyślnie. Ustawodawca wprost przewidział możliwość pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności również w przypadku działania nieumyślnego.
Kategorie:
