O obowiązkach związanych z transgranicznym przemieszczaniem odpadów, systemem DIWASS, załącznikiem VII i notyfikacjami rozmawiamy z mecenasem dr Marcinem Kaźmierskim.
W dniu 21 maja 2026 r. zaczyna obowiązywać rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 [1] w sprawie przemieszczania odpadów. W tym dniu Komisja Europejska ma też udostępnić użytkownikom systemu DIWASS wszystkie jego komponenty. Co te zmiany oznaczają dla podmiotów dokonujących transgranicznego przemieszczania odpadów – zarówno tych, które korzystają lub będą korzystać z załącznika VII przy odpadach z listy zielonej, jak i tych, które działają na podstawie notyfikacji?
Panie Mecenasie, od kiedy przedsiębiorcy przemieszczający odpady z listy zielonej powinni korzystać z systemu DIWASS?
Już od 21 maja 2026 r. podmioty, które chcą przemieszczać odpady z listy zielonej i mogą skorzystać z ogólnego obowiązku informacyjnego, powinny ten obowiązek realizować z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych, a więc systemu DIWASS. Tym samym znany nam załącznik VII powinniśmy wypełniać i przekazywać w formie elektronicznej poprzez system DIWASS. Co istotne, załącznik VII zmienia swoje brzmienie i obowiązuje ten wskazany w rozporządzeniu (UE) 2024/1157.
Z czego dokładnie wynika obowiązek korzystania z formy elektronicznej?
Na to wskazuje wprost art. 27 [2] rozporządzenia 2024/1157 oraz art. 18 [3], który mówi o ogólnym obowiązku informowania. Oba artykuły, 27 i 18 rozporządzenia, wzajemnie do siebie odsyłają, warto więc czytać je krzyżowo.
Czy w Pana ocenie, mimo cyfryzacji transgranicznego przemieszczania odpadów warto korzystać z papierowego załącznika VII do 31 grudnia 2026 roku?
Zgodnie z rekomendacją, stanowiskiem, jakie jest obecnie dostępne na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska [4], Komisja Europejska (na podstawie raportu z posiedzenia Grupy Ekspertów ds. Odpadów, które odbyło się 27 marca 2026 r. w Brukseli), jak i organy w poszczególnych państwach członkowskich dopuszczają w okresie przejściowym, a więc w okresie od 21 maja 2026 roku do 31 grudnia 2026 roku, wykorzystywanie załącznika VII w formie papierowej, bez działania w systemie DIWASS.
Jednak każdy podmiot, korzystając z tego okresu przejściowego, powinien odpowiedzieć sobie na dwa pytania:
- Jak i czy mogę w sposób bezpieczny korzystać z załącznika VII w wersji papierowej, a więc nie poprzez system DIWASS?
- Jak mam działać?
Dlaczego te dwa pytania są tak ważne? Czy ten okres przejściowy ma formalną podstawę prawną?
Musimy bardzo wyraźnie wskazać, że nie ma formalnej, prawnej podstawy do tego, żeby korzystać z jakiegokolwiek okresu przejściowego. Otóż nikt nie zmienił momentu wejścia w życie artykułu 27 rozporządzenia 2024/1157, nikt nie wydał przepisów przejściowych, które by ten termin przesuwały. Pojawił się jedynie komunikat, stanowisko mówiące o tym, że tak się organy umówiły.
Co ważne, i musi to wybrzmieć: jedynie Komisja Europejska może zmienić treść rozporządzenia 2024/1157, tym samym wskazując okres przejściowy dotyczący stosowania załącznika VII, a nie miało to miejsca. Wszystkie okresy przejściowe dotyczące obowiązywania zapisów, jak i wejścia w życie rozporządzenia, zawarto w art. 85 [5] i 86 [6] rozporządzenia 2024/1157.
Czyli rekomendacja organów nie zmienia samego prawa?
Pojawił się komunikat, stanowisko, że organy nie będą karały tych, którzy nie korzystają z systemu elektronicznego, ale zarazem Komisja Europejska informuje, że od 21 maja 2026 roku system DIWASS w zakresie załącznika VII będzie dostępny. Zalecam więc wszystkim podmiotom zaangażowanym w transgraniczne przemieszczanie odpadów, by korzystały z systemu DIWASS od 21 maja 2026 r., ponieważ rekomendacja organów, oparta na bazie raportu, nie zmienia prawa.
Jakie ryzyko prawne może wiązać się z brakiem elektronicznego obiegu dokumentów?
Definicja nielegalnego przemieszczenia odpadów odsyła do poszczególnych przepisów art. 18, które z kolei odsyłają do art. 27 rozporządzenia 2024/1157. Oznacza to, że zgodnie z przepisami prawa niekorzystanie z elektronicznego obiegu mieści się w nielegalnym przemieszczeniu odpadów.
Co to może oznaczać na gruncie polskich przepisów?
Na przykładzie Polski oznacza to tyle, że takie działanie może być uznane za przestępstwo. Zgodnie bowiem z Kodeksem Karnym jednym z przestępstw penalizowanych w art. 183 [7] jest niezgodne z prawem przywożenie i wywożenie odpadów z zagranicy.
Jaka jest zatem rekomendacja dla firm? Jak powinny działać w tej sytuacji?
Moja rekomendacja w zakresie najbardziej bezpiecznego działania dla osób zaangażowanych w międzynarodowe przemieszczanie odpadów: jeśli to tylko możliwe, proszę korzystać z systemu elektronicznego. Żadne rekomendacje, raporty, stanowiska organów nie zmieniają prawa.
A co w sytuacji, gdy korzystanie z systemu elektronicznego nie będzie technicznie możliwe?
Jeżeli nie będzie technicznej możliwości korzystania z systemu DIWASS – czy to poprzez graficzny interfejs użytkownika, a więc poprzez stronę udostępnioną przez Komisję Europejską, czy też poprzez API od dostawców oprogramowania do zarządzania gospodarką odpadami – to mamy do czynienia z zupełnie inną sytuacją. W takich przypadkach należy korzystać z wersji papierowej załącznika VII.
Czyli nie można postawić znaku równości między brakiem możliwości technicznej korzystania z systemu a rekomendacją rady, że w okresie od 21 maja do 31 grudnia 2026 r. można korzystać z papierowego załącznika VII?
Niemożność techniczna, a rekomendacja i zapewnienie o nieukaraniu w przypadku niekorzystania – to są zupełnie dwie różne sytuacje prawne.
Co musi zrobić podmiot, jeżeli inni kontrahenci już zarejestrowali się w systemie DIWASS?
W takiej sytuacji podmiot w praktyce musi zarejestrować się w systemie. Jeżeli pozostali kontrahenci działają już w DIWASS, to bez wskazania tego podmiotu nie będą mogli przejść do kolejnych kroków w zatwierdzaniu przemieszczenia. System DIWASS działa w ten sposób, że uczestników wybiera się z rozwijalnej listy – nie można ich po prostu wpisać ręcznie.
Można więc powiedzieć, że podpisane umowy i sami kontrahenci wymuszą konieczność rejestracji w systemie, również przez podmioty, które działają w obrębie odpadów z listy zielonej przemieszczanych na podstawie załącznika VII.
Co powinien więc zrobić przedsiębiorca, który mimo wszystko zdecyduje się na transgraniczne przemieszczanie odpadów na papierowym załączniku VII?
Jeżeli przedsiębiorca zdecyduje się jednak korzystać z wersji papierowej i posłuchać owych rekomendacji, to powinien sprawdzić, czy wszystkie organy w państwach, z których następuje przemieszczenie odpadów, przez terytorium których będzie następowało przemieszczenie odpadów i w stosunku do których następuje przemieszczenie odpadów – także akceptują rekomendację rady Komisji. Po uzyskaniu tych potwierdzeń zalecam zarchiwizować takie komunikaty i dokumenty.
I co najważniejsze, podmiot ten musi zawrzeć umowę zgodnie z nowymi wymogami, wynikającymi z art. 18 rozporządzenia 2024/1157. Umowa ta musi zacząć obowiązywać minimum dwa dni robocze przed przemieszczeniem, co jest bezpośrednio powiązane z obowiązkiem dokonania zgłoszenia przemieszczenia.
Czy samo sprawdzenie komunikatów wystarczy, czy warto dodatkowo udokumentować swoją decyzję?
Rekomenduję przygotowanie notatki służbowej: z datą jej sporządzenia, wedle jakich dokumentów źródłowych i do kiedy te dokumenty mają zastosowanie. I wtedy podmiot może skorzystać, a raczej przyjąć na siebie ryzyko skorzystania z wersji papierowej załącznika VII.
Omówiliśmy działania na załączniku VII. A jak mają funkcjonować firmy, które już dokonują międzynarodowego przemieszczania odpadów na podstawie notyfikacji?
Odpowiedź jest prosta. Mamy bardzo jednoznaczny przepis przejściowy zawarty w art. 85 ust. 3 [8] rozporządzenia 2024/1157, który wskazuje, że podmioty, które uzyskały zgodę/notyfikację państwa przeznaczenia, przed datą 21 maja 2026 r., działają z wyłączeniem regulacji zawartych w rozporządzeniu z 2024 r. Podmioty te dokonują przemieszczenia na starych zasadach określonych w rozporządzeniu 1013/2006 [9] oraz na podstawie warunków w już uzyskanych zgodach.
Czy poszczególne państwa mogą wprowadzić jakieś zmiany organizacyjne, na przykład dotyczące sposobu przekazywania dokumentów?
Odpowiedź brzmi: tak, ale nie oznacza to, że zmiany będą wprowadzane. Proszę jednak brać pod uwagę, że organ może wskazać nowy adres, na który należy wysłać dokumenty, zmienić komórkę, która obsługuje podmioty, dla których wcześniej zostały wydane notyfikacje. To się może zdarzyć, ale to w żaden sposób nie wprowadza wymogu działania po nowemu, znaczy zgodnie z rozporządzeniem 2024/1157, w środowisku cyfrowym DIWASS.
A co z podmiotami, które złożyły wniosek o zezwolenie wcześniej, ale przed 21 maja 2026 r. nie uzyskały wymaganej zgody albo decyzji?
Nie ma możliwości procedowania dalej tych wniosków przez organ. Wszystkie postępowania, dla których nie wydano decyzji w postaci zezwolenia, winny być umorzone. Całą procedurę podmiot zaczyna od nowa, czyli ponownie składa wniosek.
A jak ocenia Pan samo wprowadzenie cyfrowego systemu DIWASS?
W mojej ocenie jest to dobry krok, zmierzający do uporządkowania transgranicznego przemieszczania odpadów w ogóle, ale także uporządkowania tematu przemieszczeń w samych firmach. Każdy podmiot zaangażowany będzie musiał zadać sobie szereg pytań, np. który pracownik ma pełnić funkcję master, czyli kto ma odpowiadać za działania w systemie. Kto jakie działania może zatwierdzać. Chodzi o obowiązki pracowników, których wskazuje master.
DIWASS pomoże, a może raczej zmusi do poukładania ról, odpowiedzialności w firmach.
Jak jednym zdaniem podsumowałby Pan sytuację firm, które po 21 maja 2026 r. będą realizować transgraniczne przemieszczanie odpadów – czy to na podstawie załącznika VII czy notyfikacji?
Trzymam za Państwa kciuki i życzę, żeby wszystkie przemieszczenia były uznawane za skuteczne, zgodne z planem i niemające statusu nielegalnego przemieszczenia odpadów.
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157 [dostęp: 21-05-2026]
[2] Art. 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, brzmi:
1. Następujące informacje i dokumenty przekazuje się i wymienia drogą elektroniczną za pośrednictwem repozytorium centralnego systemu, o którym mowa w ust. 3, lub za pośrednictwem innych dostępnych interoperacyjnych systemów lub oprogramowania zgodnie z ust. 4:
a) w przypadku odpadów, o których mowa w art. 4 ust. 1, 2 i 3:
(i) zgłoszenie przemieszczania zgodnie z art. 5 i 13;
(ii) wezwania do przekazania informacji i dokumentów zgodnie z art. 5 i 8;
(iii) informacje i dokumenty zgodnie z art. 5 i 8;
(iv) informacje i decyzje zgodnie z art. 8;
(v) decyzje dotyczące zgłoszonego przemieszczania oraz, w stosownych przypadkach, wycofanie zgody zgodnie z art. 9;
(vi) informacje dotyczące przemieszczania i warunki przemieszczania zgodnie z art. 10;
(vii) informacje zgodnie z art. 11;
(viii) informacje dotyczące przemieszczania i sprzeciwy wobec przemieszczania zgodnie z art. 12;
(ix) informacje o decyzjach dotyczących udzielenia zezwoleń wstępnych określonym instalacjom odzysku zgodnie z art. 14 ust. 8 i 10;
(x) informacje i decyzje zgodnie z art. 14 ust. 12 i 15;
(xi) potwierdzenia przyjęcia odpadów zgodnie z art. 15 i 16;
(xii) zaświadczenia dotyczące odzysku lub unieszkodliwienia zgodnie z art. 15 i 16;
(xiii) uprzednie poinformowanie o rozpoczęciu przemieszczania zgodnie z art. 16;
(xiv) dokumenty, które udostępnia się zgodnie z art. 16;
(xv) informacje zgodnie z art. 17;
b) w przypadku odpadów, o których mowa w art. 4 ust. 4 i 5, informacje i dokumenty, potwierdzenia i zaświadczenia zgodnie z art. 18;
c) informacje i dokumenty związane z procedurą uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody oraz z ogólnymi wymogami w zakresie informowania zgodnie z art. 34 i 35 oraz tytułami IV, V i VI, w stosownych przypadkach.
2. W celu dostosowania wykazu informacji i dokumentacji, wymaganego na podstawie ust. 1, do wszelkich zmian w systemach wymiany i przekazywania drogą elektroniczną Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 80, aby zmienić ust. 1 w celu wprowadzenia zmian w wykazie informacji i dokumentów.
3. Komisja prowadzi centralny system, który umożliwia elektroniczne przekazywanie i wymianę informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1. Ten centralny system stanowi repozytorium centralne służące do wymiany w czasie rzeczywistym informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1, między dostępnymi systemami lub oprogramowaniem do elektronicznej wymiany danych.
Repozytorium, o którym mowa w akapicie pierwszym, wykorzystuje się również do wymiany w czasie rzeczywistym informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do przemieszczeń wewnątrz Unii z tranzytem przez państwa trzecie, wywozu z Unii, przywozu do Unii i tranzytu przez terytorium Unii, w przypadku gdy właściwe organy, urzędy celne państw wywozu, wyjazdu i wjazdu, organy przeprowadzające inspekcje i podmioty gospodarcze w państwach trzecich łączą się z tym repozytorium za pośrednictwem dostępnego systemu lub oprogramowania, w którym to przypadku stosuje się odpowiednio ust. 4, lub za pośrednictwem strony internetowej, o której mowa w akapicie trzecim niniejszego ustępu.
Ten centralny system zapewnia również stronę internetową służącą przygotowaniu i przetwarzaniu informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do przemieszczeń wewnątrz Unii, przemieszczeń wewnątrz Unii z tranzytem przez państwa trzecie, wywozu z Unii, przywozu do Unii i tranzytu przez jej terytorium. Z takiej strony internetowej mogą korzystać właściwe organy, organy przeprowadzające inspekcje oraz podmioty gospodarcze w państwach członkowskich i w państwach trzecich, które nie korzystają z systemów lub oprogramowania do elektronicznej wymiany danych, do celów bezpośredniego przekazywania i wymiany drogą elektroniczną informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1.
Oprogramowanie, o którym mowa w akapitach pierwszym, drugim i trzecim, musi być interoperacyjne z systemem centralnym, o którym mowa w ust. 3, służyć wymianie informacji i dokumentów za pośrednictwem tego systemu centralnego w czasie rzeczywistym oraz musi być obsługiwane zgodnie z wymogami i zasadami określonymi w aktach wykonawczych przyjętych przez Komisję zgodnie z ust. 5.
System centralny ułatwia przechowywanie dokumentów zgodnie z art. 20.
Ten centralny system zapewnia również interoperacyjność ze środowiskiem elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego ustanowionym na podstawie rozporządzenia (UE) 2020/1056.
W ciągu czterech lat od przyjęcia aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 5, Komisja zapewnia połączenie tego systemu centralnego z unijnym środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł za pośrednictwem unijnego systemu jednego okienka w dziedzinie ceł służącego do wymiany świadectw, ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2022/2399.
4. Państwa członkowskie mogą stosować swoje własne dostępne systemy lub oprogramowanie umożliwiające przygotowanie i przetwarzanie informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1, przez właściwe organy, organy przeprowadzające inspekcje oraz, w stosownych przypadkach, podmioty gospodarcze w państwach członkowskich, do elektronicznego przekazywania i wymiany informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1. Państwa członkowskie zapewniają interoperacyjność tych systemów i oprogramowania z centralnym systemem, o którym mowa w ust. 3, ich funkcjonowanie zgodnie z wymogami i zasadami określonymi w aktach wykonawczych przyjętych przez Komisję na podstawie ust. 5 oraz zapewniają, aby te systemy i to oprogramowanie umożliwiały wymianę informacji i dokumentów za pośrednictwem repozytorium centralnego systemu w czasie rzeczywistym.
Systemy, o których mowa w akapicie pierwszym, ułatwiają przechowywanie dokumentów zgodnie z art. 20.
5. Do dnia 21 maja 2025 r. Komisja przyjmuje akty wykonawcze w celu ustanowienia:
a) wymogów niezbędnych do zapewnienia interoperacyjności między centralnym systemem, o którym mowa w ust. 3, a innymi systemami lub oprogramowaniem, o których mowa w ust. 4, w tym protokołem wymiany danych i modelem danych do wymiany danych, o których mowa w załącznikach IA, IB i VII, a także zaświadczeniem, o którym mowa w art. 15;
b) wszelkich innych wymogów technicznych i organizacyjnych, w tym dotyczących aspektów bezpieczeństwa, zarządzania danymi i poufności danych, które są niezbędne do praktycznego wdrożenia elektronicznego przekazywania i wymiany informacji i dokumentów, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (42).
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 81 ust. 2.
6. Co dwa lata Komisja przeprowadza przegląd funkcjonalności centralnego systemu. Wyniki tych przeglądów przekazuje się Parlamentowi Europejskiemu i państwom członkowskim. W ramach przeglądu uwzględnia się informacje zwrotne od użytkowników, takich jak właściwe organy i zgłaszający.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157 [dostęp: 21-05-2026]
[3] Art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, brzmi:
1. Przemieszczanie odpadów, o których mowa w art. 4 ust. 4 i 5, podlega ogólnym wymogom w zakresie informowania określonym w ust. 2–10 niniejszego artykułu.
2. Przemieszczanie, o którym mowa w ust. 1, może zostać zorganizowane przez osobę, która organizuje przemieszczanie, o której mowa w art. 3 pkt 7 ppkt (ii), (iii) i (iv), wyłącznie gdy osoba ta uzyskała zezwolenie lub jest zarejestrowana zgodnie z rozdziałem IV dyrektywy 2008/98/WE.
3. Osoba, która organizuje przemieszczanie, przemieszcza odpady wyłącznie do instalacji odzysku odpadów, która uzyskała zezwolenie lub rejestrację zgodnie z rozdziałem IV dyrektywy 2008/98/WE. Instalacja przedstawia zezwolenie lub dowód rejestracji osobie, która organizuje przemieszczanie, zanim nastąpi przemieszczanie.
4. Wszystkie przedsiębiorstwa uczestniczące w przemieszczaniu wypełniają formularz określony w załączniku VII, podając odpowiednie informacje we wskazanych punktach, oraz zapewniają, aby informacje te były udostępniane drogą elektroniczną zgodnie z art. 27, w tym podczas transportu odpadów, pozostałym osobom uczestniczącym w przemieszczaniu, zainteresowanym właściwym organom oraz organom przeprowadzającym inspekcje.
W przypadku gdy osoba, która organizuje przemieszczanie, nie jest pierwotnym wytwórcą odpadów, o którym mowa w art. 3 pkt 7 ppkt (i), zapewnia ona, aby pierwotny wytwórca odpadów lub jedna z osób wskazanych w art. 3 pkt 7 ppkt (ii), (iii) lub (iv), jeżeli to możliwe, również złożyli podpis na dokumencie określonym w załączniku VII.
5. Osoba, która organizuje przemieszczanie, uzupełnia – w zakresie, w jakim jest to możliwe – formularz określony w załączniku VII, podając odpowiednie informacje, nie później niż dwa dni robocze przed rozpoczęciem przemieszczania.
Informacje dotyczące faktycznej ilości odpadów, przewoźnika lub przewoźników oraz, w stosownych przypadkach, numeru identyfikacyjnego kontenera można jednak przekazać najpóźniej przed rozpoczęciem przemieszczania.
6. W przypadku gdy informacje, o których mowa w ust. 4 i 5, nie mogą zostać udostępnione online podczas transportu odpadów, osoba, która organizuje przemieszczanie, oraz przewoźnik lub przewoźnicy zapewniają, aby informacje te były udostępniane za pomocą innych środków w pojeździe transportowym, pod warunkiem że informacje te są spójne z informacjami udostępnionymi drogą elektroniczną zgodnie z ust. 4 i 5. W takich przypadkach osoba, która organizuje przemieszczanie, zapewnia, aby wszelkie zmiany lub uzupełnienia dokumentów podczas transportu odpadów były przekazywane za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 27.
7. W przypadku gdy przemieszczanie przeznaczone jest do przejściowego odzysku, w dokumencie określonym w załączniku VII – w uzupełnieniu do informacji dotyczących początkowego przejściowego odzysku, a także, jeżeli to możliwe, instalacji, w których przewidziany jest dalszy przejściowy odzysk lub ostateczny odzysk, oraz kodów R tych powiązanych operacji odzysku – wskazuje się również informacje dotyczące instalacji, w której przewidziany jest przejściowy odzysk lub ostateczny odzysk bezpośrednio po początkowym przejściowym odzysku, oraz kody R tych operacji.
8. Instalacja odzysku lub laboratorium w terminie dwóch dni roboczych od przyjęcia odpadów przekazuje osobie, która organizuje przemieszczanie, potwierdzenie przyjęcia odpadów, podając odpowiednie informacje określone w załączniku VII.
W przypadku gdy instalacja odzysku lub laboratorium nie ma dostępu do systemu, o którym mowa w art. 27, przekazuje potwierdzenie za pośrednictwem osoby, która organizuje przemieszczanie.
9 Instalacja odzysku, najszybciej jak to możliwe i nie później niż 30 dni po realizacji procesu odzysku oraz nie później niż w ciągu roku po przyjęciu odpadów, przekazuje, na swoją własną odpowiedzialność, zaświadczenie, że odzysk został zrealizowany, podając odpowiednie informacje zawarte w załączniku VII. W przypadku gdy instalacja odzysku nie ma dostępu do systemu, o którym mowa w art. 27, przekazuje zaświadczenie za pośrednictwem osoby, która organizuje przemieszczanie.
10. Wszystkie przemieszczenia odpadów, o których mowa w art. 4 ust. 4 i 5, podlegają wymogowi zawarcia umowy dotyczącej odzysku odpadów między osobą, która organizuje przemieszczanie, a odbiorcą. Jeżeli odbiorca nie jest prowadzącym instalację, umowę podpisuje również prowadzący instalację.
Umowa, o której mowa w akapicie pierwszym, musi zostać zawarta i zacząć obowiązywać najpóźniej do momentu wypełnienia dokumentu określonego w załączniku VII zgodnie z ust. 5 oraz musi obowiązywać przez okres trwania przemieszczania, aż do momentu wydania zaświadczenia zgodnie z ust. 9.
Umowa musi być zgodna z odpowiednimi dokumentami określonymi w załączniku VII oraz musi zawierać co najmniej informacje dotyczące osoby, która organizuje przemieszczanie, odbiorcy i instalacji, tożsamości osób reprezentujących każdą ze stron, opis odpadów, kody identyfikacyjne odpadów oraz informacje dotyczące ilości odpadów objętych umową, operacji odzysku oraz okresu ważności umowy.
Umowa musi zawierać zobowiązanie, zgodnie z którym w przypadku gdy przemieszczanie odpadów lub ich odzysk nie mogą zostać zrealizowane zgodnie z planem lub w przypadku gdy zostało dokonane jako nielegalne przemieszczanie, osoba, która organizuje przemieszczanie, lub – w przypadku gdy osoba ta nie ma możliwości zapewnienia realizacji przemieszczania odpadów lub ich odzysku – odbiorca, musi odebrać odpady lub zapewnić ich odzysk w alternatywny sposób, a także zapewnić – w razie potrzeby – ich magazynowanie w tym czasie.
11. Osoba, która organizuje przemieszczanie, lub odbiorca przekazuje kopię umowy, o której mowa w ust. 10, lub jakiejkolwiek innej umowy zawartej zgodnie z art. 4 ust. 5 organom przeprowadzającym inspekcje.
12. Zgodnie z art. 27 i z przepisami krajowymi państwa członkowskie oraz Komisja udostępniają informacje wymagane zgodnie z załącznikiem VII na potrzeby inspekcji, egzekwowania przepisów, planowania i statystyki.
13. Informacje, o których mowa w ust. 2–9, traktuje się jako informacje poufne, w przypadku gdy jest to wymagane na podstawie przepisów Unii lub przepisów krajowych.
14. W przypadku gdy odpady są przemieszczane między dwoma zakładami kontrolowanymi przez tę samą osobę prawną, umowę, o której mowa w ust. 10, można zastąpić oświadczeniem tej osoby prawnej. Oświadczenie to musi odpowiednio obejmować zobowiązania, o których mowa w ust. 10.
15. Do dnia 21 maja 2026 r. Komisja przyjmie akt delegowany zgodnie z art. 80 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez określenie instrukcji dotyczących sposobu wypełniania dokumentu określonego w załączniku VII.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157 [dostęp: 21-05-2026]
[4] Stanowisko Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska https://www.gov.pl/web/gios/zalacznik-vii [dostęp: 21-05-2026]
[5] Art. 85 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, brzmi:
1. Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 traci moc ze skutkiem od dnia 20 maja 2024 r.
2. Przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 stosuje się jednak nadal do dnia 21 maja 2026 r. z wyjątkiem:
a) art. 30, który przestaje mieć zastosowanie od dnia 20 maja 2024 r.;
b) art. 37, który nadal stosuje się do dnia 21 maja 2027 r.;
c) art. 51, który nadal stosuje się do dnia 31 grudnia 2025 r.
3. Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 stosuje się nadal również do przemieszczeń, w odniesieniu do których dokonano zgłoszenia zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia i w odniesieniu do których właściwy organ miejsca przeznaczenia wydał potwierdzenie zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia przed dniem 21 maja 2026 r. Przepisy niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania do tych przemieszczeń.
4. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1418/2007 (47) traci moc ze skutkiem od dnia 21 maja 2027 r.
5. Odzysk lub unieszkodliwianie przemieszczanych odpadów, na które zainteresowane właściwe organy wyraziły zgodę na podstawie art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, realizuje się nie później niż rok od dnia 21 maja 2026 r.
6. Przemieszczenie, na które zainteresowane właściwe organy wyraziły zgodę na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, realizuje się nie później niż trzy lata od dnia 21 maja 2026 r.
7. Zezwolenie wstępne wydane dla instalacji zgodnie z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 traci ważność nie później niż pięć lat od dnia 20 maja 2024 r.
8. Odesłania do uchylonego rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 traktuje się jak odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji określoną w załączniku XIII.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157 [dostęp: 21-05-2026]
[6] Art. 86 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, brzmi:
1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
2. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 21 maja 2026 r.
3. Jednakże w odniesieniu do następujących przepisów stosuje się następujące daty rozpoczęcia stosowania:
a) art. 83 pkt 4, 5 i 6 stosuje się od dnia 20 sierpnia 2020 r.;
b) art. 2 ust. 2 lit. i), art. 7 ust. 10, art. 11 ust. 5, art. 14 ust. 3, art. 15 ust. 6, art. 18 ust. 15, art. 27 ust. 2 i 5, art. 29 ust. 3 i 6, art. 31, 41–43, 45, art. 51 ust. 7, art. 61 ust. 7, art. 66, art. 79–82 oraz art. 83 pkt 1–3 stosuje się od dnia 20 maja 2024 r.;
c) art. 39 ust. 1 lit. d) stosuje się od dnia 21 listopada 2026 r.;
d) art. 38 ust. 2 lit. b), art. 40, art. 44 ust. 2 lit. a), art. 46 i 47 stosuje się od dnia 21 maja 2027 r., z wyjątkiem art. 40 ust. 3 lit. b), który stosuje się od dnia 21 maja 2026 r.
e) art. 73 stosuje się od dnia 1 stycznia 2026 r.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157 [dostęp: 21-05-2026]
[7] Art. 183 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818, 1872) brzmi:
§ 1. Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, unieszkodliwia, transportuje odpady lub substancje albo dokonuje odzysku odpadów lub substancji w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom przywozi z zagranicy substancje zagrażające środowisku.
§ 3. Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego w § 1, 2 i 4.
§ 4. Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew przepisom przywozi odpady z zagranicy lub wywozi odpady za granicę.
§ 5. Kto bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia albo wbrew jego warunkom przywozi z zagranicy lub wywozi za granicę odpady niebezpieczne,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 5a. Karze określonej w § 5 podlega, kto porzuca odpady niebezpieczne w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania.
§ 6. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1–5a działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 5.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf [dostęp: 21-05-2026]
[8] Art. 85 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, brzmi:
3. Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 stosuje się nadal również do przemieszczeń, w odniesieniu do których dokonano zgłoszenia zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia i w odniesieniu do których właściwy organ miejsca przeznaczenia wydał potwierdzenie zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia przed dniem 21 maja 2026 r. Przepisy niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania do tych przemieszczeń.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401157 [dostęp: 21-05-2026]
[9] Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32006R1013 [dostęp: 21-05-2026]
