DIWASS (Digital Waste Shipment System – cyfrowy system przemieszczania odpadów) to centralny system cyfrowy prowadzony przez Komisję Europejską, służący do elektronicznego przekazywania i wymiany informacji i dokumentów dotyczących przemieszczania odpadów, o którym mowa w art. 27 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Pojęcie „cyfrowego systemu przemieszczania odpadów” (DIWASS) zostało wprost zdefiniowane w art. 2 pkt 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/2243, a zasadnicze obowiązki dotyczące elektronicznego przekazywania informacji i dokumentów zgodnie z nowym rozporządzeniem w sprawie przemieszczania odpadów stosuje się od 21 maja 2026 r.
DIWASS zmienia sposób organizacji transgranicznego przemieszczania odpadów w UE. Dla firm oznacza to nie tylko nowy system, ale także konieczność uporządkowania dokumentów, odpowiedzialności, współpracy z partnerami oraz gotowości operacyjnej całego procesu. Przygotowana przez Kancelarię Ekologiczną bezpłatna lista kontrolna pomaga ocenić, czy Twoja organizacja jest gotowa na te zmiany.
DIWASS to nie tylko system
Od 21 maja 2026 r. transgraniczne przemieszczanie odpadów w UE jest prowadzone w nowym, cyfrowym modelu. DIWASS to nie tylko nowy system, ale zmiana całego procesu: dokumentów, ról, potwierdzeń i odpowiedzialności wszystkich uczestników przemieszczenia. W praktyce oznacza to, że firmy powinny przygotować nie tylko dostęp do narzędzia, ale również cały sposób organizacji pracy związanej z transgranicznym przemieszczaniem odpadów. Pełny przegląd procedur znajdziesz w przewodniku Transgraniczne przemieszczanie odpadów po 21 maja 2026 r. – procedury, DIWASS, załącznik VII i nowe obowiązki.
Po co powstała bezpłatna lista kontrolna DIWASS
Dlatego przygotowaliśmy bezpłatną listę kontrolną „Czy Twoja firma jest gotowa na DIWASS?”. To praktyczny materiał, a zarazem arkusz gotowości, który pomaga szybko ocenić poziom przygotowania organizacji do działania w nowym modelu oraz wskazuje obszary, które warto uporządkować jeszcze przed wdrożeniem systemu w firmie. Dzięki temu można wcześniej wychwycić potencjalne luki, uniknąć chaosu operacyjnego i lepiej zaplanować wdrożenie nowych obowiązków.
Czego się dowiesz z materiału
Z bezpłatnej listy kontrolnej dowiesz się między innymi, czy DIWASS rzeczywiście dotyczy Twojej firmy, jakie role i odpowiedzialności trzeba ustalić wewnątrz organizacji, czy dokumenty i dostęp do systemu są odpowiednio uporządkowane oraz czy do zmian są przygotowani również partnerzy, przewoźnicy i inni uczestnicy procesu. Ten arkusz gotowości pokazuje także, jakie błędy na etapie przygotowań firmy najczęściej popełniają i na co z wyprzedzeniem warto zwrócić uwagę.
Co znajdziesz w liście kontrolnej?
Checklista prowadzi krok po kroku przez najważniejsze obszary, które warto zweryfikować przed rozpoczęciem pracy w DIWASS:
- Najpierw ustal, czy DIWASS dotyczy Twojej firmy
- Sprawdź, jakiego rodzaju przemieszczeń dotyczą Twoje działania
- Ustal, czy masz gotowy model dostępu do DIWASS
- Zweryfikuj rejestrację i identyfikację użytkowników
- Upewnij się, że wszystkie strony procesu są gotowe
- Przygotuj obieg dokumentów: załącznik VII, notyfikacje i załączniki
- Przygotuj kierowców i kontrolę transportu
- Sprawdź terminy operacyjne i obowiązki po dostawie
- Uporządkuj archiwum i historię działań
- Nie czekaj do ostatniej chwili
Dla kogo przygotowaliśmy ten arkusz gotowości
Bezpłatna lista kontrolna została opracowana przede wszystkim z myślą o firmach, które uczestniczą w transgranicznym przemieszczaniu odpadów lub są zaangażowane w procesy objęte nowym modelem działania. Dotyczy to w szczególności firm komunalnych, prywatnych przedsiębiorstw z sektora gospodarki odpadami, zakładów produkcyjnych i przemysłowych będących wytwórcami odpadów, firm zajmujących się obrotem złomem, a także firm transportowych. W praktyce DIWASS powinien zainteresować również podmioty, które realizują przemieszczenia na podstawie załącznika VII, jak również te, do których odpady trafiają, lub które współpracują z odbiorcami i przewoźnikami w całym łańcuchu procesu.
Kto najbardziej skorzysta z listy kontrolnej
Materiał będzie szczególnie przydatny dla kadry odpowiedzialnej za odpady i zgodność środowiskową, specjalistów i kierowników ds. ochrony środowiska, osób odpowiedzialnych za gospodarkę odpadami oraz nadzór nad zgodnością procesów. To także ważne narzędzie dla osób zajmujących się dokumentacją i formalnościami, w tym pracowników przygotowujących dokumenty do przemieszczeń, obsługujących notyfikacje, odpowiadających za załącznik VII oraz wspierających administracyjnie proces transportu odpadów. Z arkusza gotowości skorzystają również koordynatorzy transportu, spedytorzy, osoby planujące wysyłki i odpowiadające za współpracę z przewoźnikami oraz odbiorcami, a także właściciele firm, członkowie zarządu, dyrektorzy operacyjni oraz osoby nadzorujące ryzyko i organizację procesów.
Kto opracował materiał
Bezpłatną listę kontrolną opracował zespół Kancelarii Ekologicznej pod kierownictwem dr. Marcina Kaźmierskiego, radcy prawnego, z myślą o firmach i osobach odpowiedzialnych za odpady, dokumentację, logistykę oraz zgodność procesów w obszarze transgranicznego przemieszczania odpadów.
Pobierz materiał
Pobierz bezpłatną listę kontrolną i wykorzystaj arkusz gotowości, aby z wyprzedzeniem przygotować firmę do DIWASS.
Jeżeli wiesz już, że temat dotyczy Twojej organizacji i chcesz uporządkować cały proces, zobacz o czym będzie szkolenie z DIWASS i transgranicznego przemieszczania odpadów.
Co to jest DIWASS?
DIWASS (Digital Waste Shipment System – cyfrowy system przemieszczania odpadów) to centralny system cyfrowy prowadzony przez Komisję Europejską, przeznaczony do elektronicznego przekazywania i wymiany informacji i dokumentów dotyczących międzynarodowego przemieszczania odpadów objętego rozporządzeniem (UE) 2024/1157. System umożliwia wymianę tych danych pomiędzy uczestnikami przemieszczania odpadów a właściwymi organami oraz pomiędzy interoperacyjnymi systemami i oprogramowaniem.
Kogo dotyczy DIWASS?
DIWASS dotyczy podmiotów i organów uczestniczących w procedurach przemieszczania odpadów objętych rozporządzeniem (UE) 2024/1157. W zależności od rodzaju przemieszczania mogą to być w szczególności zgłaszający, osoba organizująca przemieszczanie, przewoźnik, odbiorca, wytwórca odpadów oraz instalacja gospodarowania odpadami, a także właściwe organy i organy przeprowadzające inspekcje. Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/1290 posługuje się właśnie takim katalogiem podmiotów uczestniczących w przemieszczaniu odpadów.
Czy DIWASS dotyczy tylko zgłaszającego?
Nie. Każdy uczestnik przemieszczenia wykonuje w systemie czynności przypisane do swojej roli – na przykład instalacja potwierdza otrzymanie odpadów oraz zakończenie ich odzysku lub unieszkodliwienia. Gotowość do pracy w DIWASS musi więc objąć cały łańcuch przemieszczenia, a nie tylko firmę, która je inicjuje.
Jakie przemieszczania odpadów obejmuje DIWASS?
DIWASS służy do elektronicznej obsługi informacji i dokumentów dotyczących przemieszczeń odpadów objętych rozporządzeniem (UE) 2024/1157. Obejmuje to zarówno przemieszczenia podlegające procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, o której mowa w odniesieniu do odpadów wskazanych w art. 4 ust. 1–3, jak również przemieszczenia podlegające ogólnym wymogom w zakresie informowania na podstawie art. 18, w tym przemieszczenia określonych odpadów przeznaczonych do odzysku oraz określonych odpadów przeznaczonych do badań laboratoryjnych lub eksperymentalnych. W przypadku procedury z art. 18 informacje zawarte w dokumencie z załącznika VII mają być udostępniane elektronicznie zgodnie z art. 27. O najczęstszych błędach przy stosowaniu załącznika VII piszemy w artykule Załącznik VII po 21 maja 2026 r. – najczęstsze błędy.
System jest wykorzystywany również w zakresie przewidzianym w rozporządzeniu dla przemieszczeń wewnątrz Unii Europejskiej oraz przemieszczeń związanych z wywozem odpadów z Unii, przywozem do Unii i tranzytem przez Unię. Szczegółowe zasady zależą jednak od rodzaju odpadów, ich przeznaczenia oraz państw uczestniczących w przemieszczaniu.
Od kiedy stosuje się DIWASS?
Podstawowe obowiązki wynikające z rozporządzenia (UE) 2024/1157, w tym elektroniczne przekazywanie i wymiana informacji i dokumentów na zasadach określonych w art. 27, stosuje się od 21 maja 2026 r. Rozporządzenie przewiduje jednak przepisy przejściowe oraz szczególne terminy dotyczące niektórych rodzajów przemieszczeń i relacji z państwami trzecimi, dlatego data 21 maja 2026 r. nie oznacza, że każdy przypadek przemieszczania odpadów podlega identycznym zasadom od tego samego dnia. Za błędy w transgranicznym przemieszczaniu odpadów nadal grożą sankcje z ustawy z 29 czerwca 2007 r. – zob. Kary za błędy w transgranicznym przemieszczaniu odpadów.
Kategorie:
