Czym jest pozwolenie zintegrowane i kiedy jest wymagane – 27 kluczowych informacji dla prowadzącego zakład

Autor: Kancelaria Ekologiczna · Opublikowano: 17.03.2026 · Aktualizacja: 9.09.2026

Pozwolenie zintegrowane to jedna z najważniejszych i najbardziej złożonych decyzji administracyjnych, jaką musi uzyskać prowadzący instalację, której funkcjonowanie tego wymaga. Informacje na jej temat znajdują umiejscowienie m.in. w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2025 r. poz. 647) [1] – dalej p.o.ś. Pozwolenie to jest swoistym „pakietem” obejmującym w jednym dokumencie kwestie związane z emisją do powietrza, emisją hałasu, gospodarką wodno-ściekową oraz gospodarką odpadami. W praktyce pozwolenie zintegrowane zastępuje szereg odrębnych pozwoleń sektorowych, upraszczając procedurę administracyjną, ale jednocześnie nakładając na przedsiębiorcę obowiązek kompleksowego podejścia do zarządzania wpływem instalacji na środowisko.
Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego musi złożyć podmiot prowadzący instalację zaliczaną do tych, które mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych komponentów środowiska lub środowiska jako całości.

W niniejszym materiale kompleksowo omawiamy zagadnienia powiązane z pozwoleniami zintegrowanymi. Odpowiadamy na pytania, które najczęściej pojawiają się u przedsiębiorców i inwestorów – czym jest pozwolenie zintegrowane, kto i kiedy musi je uzyskać, kto wydaje pozwolenie zintegrowane, co należy zawrzeć we wniosku o wydanie pozwolenia oraz co zawiera pozwolenie zintegrowane. Wszystko po to, aby ułatwić prowadzącym instalacje zrozumienie całego procesu uzyskania tej decyzji administracyjnej i przygotowanie się do niego w sposób świadomy, zgodny z przepisami.

1. Kiedy pozwolenie zintegrowane jest wymagane?

2. Czy każda instalacja na terenie jednego zakładu wymaga odrębnego pozwolenia zintegrowanego?

3. Kto wydaje pozwolenie zintegrowane?

4. Co zawiera wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

5. W jakiej formie należy złożyć wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

6. Co należy dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

7. Jak obliczyć stawkę opłaty rejestracyjnej?

8. Jakie warunki korzystania ze środowiska określa pozwolenie zintegrowane?

9. Co określa pozwolenie zintegrowane?

10. Co określają pozwolenia?

11. Jak długo jest ważne pozwolenie zintegrowane?

12. Jak przebiega i ile trwa postępowanie? Procedura wydania pozwolenia zintegrowanego

13. Czym są konkluzje BAT? Co oznaczają BAT-AELs?

14. Co kryje się pod pojęciem dokumentu referencyjnego BAT (BREF)?

15. Jak konkluzje BAT wpływają na pozwolenia zintegrowane?

16. Jakie instalacje obejmuje rozporządzenie w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości?

17. Historia wejścia w życie pozwoleń zintegrowanych – o Dyrektywie IPCC

18. Czym się zajmuje Europejskie Biuro Zintegrowanego Zapobiegania i Ograniczania Zanieczyszczeń?

19. Dotychczas opublikowane BREFy

20. EKOPORTAL – baza wiedzy w zakresie pozwoleń zintegrowanych

21. Jak wygląda harmonogram wdrażania konkluzji BAT w Polsce?

22. Kiedy konieczna jest aktualizacja lub zmiana pozwolenia zintegrowanego?

23. Ile wynosi opłata za wydanie pozwolenia zintegrowanego i jego zmianę?

24. Jakie są konsekwencje braku posiadania wymaganego pozwolenia zintegrowanego?

25. Przeniesienie pozwolenia zintegrowanego – czy jest możliwe?

26. W jakich sytuacjach organ może ustanowić zabezpieczenie roszczeń (poza zabezpieczeniem roszczeń wynikającym z ustawy o odpadach) w pozwoleniu zintegrowanym?

27. Kiedy organ może cofnąć albo ograniczyć pozwolenie zintegrowane?

1. Kiedy pozwolenie zintegrowane jest wymagane?

Zgodnie z art. 201 ust. 1 p.o.ś. „pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych”. Instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego zostały wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169) [2].

Ważne: Prowadzący działalność, analizując posiadane pozwolenia sektorowe, np. przed złożeniem wniosku o nową decyzję lub zmianę w obrębie instalacji, powinni zastanowić się: Czy już wymagają pozwolenia zintegrowanego czy nadal mogą opierać się na wydanych decyzjach?

2. Czy każda instalacja na terenie jednego zakładu wymaga odrębnego pozwolenia zintegrowanego?

To zależy. Instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego, które są położone na terenie jednego zakładu, obejmuje się jednym pozwoleniem zintegrowanym. Jednak zgodnie z art. 203 ust. 2 p.o.ś., na wniosek prowadzącego instalacje, odrębnymi pozwoleniami zintegrowanymi można objąć odrębne instalacje na terenie jednego zakładu.

Ponadto na podstawie art. 203 ust. 3 p.o.ś. dopuszcza się do objęcia pozwoleniem zintegrowanym instalacje niewymagające pozwolenia zintegrowanego, położone na terenie tego samego zakładu, co instalacja wymagająca takiego pozwolenia. Wtedy ustala się dla nich warunki wprowadzania do środowiska substancji lub energii na zasadach określonych dla pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, pozwolenia na wytwarzanie odpadów, a także dla pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód oraz pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Uwaga: Pozwolenie zintegrowane nie może zawierać warunków zrzutu ścieków przemysłowych, jakie zawarte są w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie niebezpieczne dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących we władaniu innego podmiotu.

3. Kto wydaje pozwolenie zintegrowane?

Właściwość organu do wydania pozwolenia zintegrowanego zależy przede wszystkim od rodzaju instalacji oraz miejsca jej eksploatacji. Zgodnie z art. 378 ust. 1, 2, 2a, 2aa, 2ab oraz ust. 2b p.o.ś., co do zasady organem właściwym jest starosta, jednak przepisy przewidują kilka istotnych wyjątków.

1) Marszałek województwa wydaje pozwolenie zintegrowane, jeżeli:

– instalacja znajduje się na terenie zakładu, na którym eksploatowana jest instalacja będąca przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,

– sama instalacja stanowi takie przedsięwzięcie (również poza terenem ww. zakładów),

– wniosek dotyczy instalacji komunalnej (w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach).

2) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) jest organem właściwym dla instalacji eksploatowanych na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej.

3) Organ właściwy do zatwierdzenia programu gospodarowania odpadami wydobywczymi wydaje pozwolenie zintegrowane w szczególnych sprawach dotyczących odpadów innych niż wydobywcze wytwarzanych w miejscu poszukiwania/rozpoznawania/wydobywania kopalin oraz ich magazynowania i przeróbki.

4) Minister właściwy do spraw klimatu może być organem właściwym w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności dla:

– instalacji wchodzącej w skład obiektu energetyki jądrowej,

– instalacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego (LNG), które wskazano w przepisach szczególnych.

Uwaga: Podczas ustalania właściwości organu instalacje powiązane technologicznie, nawet jeśli są eksploatowane przez różne podmioty, kwalifikuje się jako jedną instalację.

4. Co zawiera wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

Wymagania w zakresie treści wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego przedstawia art. 208 ust. 1 i 2 p.o.ś., a także art. 184 ust. 2 i ust. 2a-2e p.o.ś. Poniżej prezentujemy schemat z przykładowym podziałem wniosku i wskazaniem treści, które powinien zawierać.

5. W jakiej formie należy złożyć wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego składa się w postaci papierowej w jednym egzemplarzu (art. 208 ust. 5 p.o.ś.) oraz w postaci elektronicznej na informatycznych nośnikach danych (art. 208 ust. 6 p.o.ś.).

6. Co należy dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

Do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego dołącza się dokumenty, o których mowa w art. 184 ust. 4 i ust. 4a oraz art. 208 ust. 6 i ust. 8 p.o.ś., a także inne istotne z punktu widzenia występowania o udzielenie pozwolenia zintegrowanego. Na poniższej grafice przedstawiono załączniki wymagane do dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia.

7. Jak obliczyć stawkę opłaty rejestracyjnej?

Opłatę rejestracyjną należy ustalić zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości opłaty rejestracyjnej (Dz.U. poz. 1183) [3].

Wysokość opłaty rejestracyjnej oblicza się według następującego wzoru:

gdzie:

O – oznacza wysokość opłaty rejestracyjnej,

B – oznacza wysokość stawki opłaty rejestracyjnej ustalonej dla danego rodzaju instalacji,

WR – oznacza maksymalną teoretyczną (możliwą teoretycznie do osiągnięcia) wielkość parametru charakteryzującego skalę działalności prowadzonej w danej instalacji,

WP – oznacza progową wielkość parametru charakteryzującego skalę działalności prowadzonej w instalacji danego rodzaju.

8. Jakie warunki korzystania ze środowiska określa pozwolenie zintegrowane?

Informacje na temat treści pozwolenia zintegrowanego w zakresie warunków korzystania ze środowiska wskazane są w art. 202 p.o.ś.

9. Co określa pozwolenie zintegrowane?

Wymagania, jakie powinno spełniać pozwolenie zintegrowane określono w art. 211 p.o.ś., gdzie względem warunków korzystania ze środowiska przedstawionych w punkcie 7 uwzględniono dodatkowe wymagania, w tym m.in. warunki przedstawione na poniższej grafice.

10. Co określają pozwolenia?

W p.o.ś. zostało ustalone wiele warunków, jakie powinno określać pozwolenie. Poza warunkami wskazanymi stricte dla pozwoleń zintegrowanych w tego typu decyzjach administracyjnych należy uwzględnić także warunki ogólne dla pozwoleń, a także warunki dla pozwoleń sektorowych. Ogólne warunki określane w pozwoleniu zostały przedstawione w art. 188 ust. 2. Art. 188 ust. 2b p.o.ś. ustanawia warunki określane dla pozwolenia na wytwarzanie odpadów, natomiast art. 224 p.o.ś.  wskazuje, co powinno zawierać pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Kwestię warunków koniecznych do określenia w pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wód oraz pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi reguluje odrębna ustawa – art. 403 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) [4].

Poniższa grafika przedstawia ogólne warunki określane w pozwoleniach.

11. Jak długo jest ważne pozwolenie zintegrowane?

Pozwolenie zintegrowane jest wydawane na czas nieoznaczony. Wyłącznie na wniosek prowadzącego instalację pozwolenie zintegrowane może być wydane na czas oznaczony (art. 188 ust. 1 p.o.ś.).

12. Jak przebiega i ile trwa postępowanie? Procedura wydania pozwolenia zintegrowanego

Co do zasady, jeżeli pozwolenie ma objąć instalację po raz pierwszy lub ma objąć instalację po istotnej zmianie, wydanie pozwolenia powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 209 ust. 2 p.o.ś.). Jednak zgodnie z art. 35 §5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) [5] do wskazanego terminu nie wylicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Mając na uwadze wszystkie okresy czasu, których nie wlicza się do 6 miesięcy (wskazanych w art. 209 ust. 2 p.o.ś.), termin uzyskania decyzji, w postaci pozwolenia zintegrowanego, wydłuża się. Z doświadczenia Zespołu Kancelarii Ekologicznej należy stwierdzić, że proces wydania pozwoleń zintegrowanych jest często dłuższy.

13. Czym są konkluzje BAT? Co oznaczają BAT-AELs?

Konkluzje dotyczące BAT (BAT-Best available techniques) oznaczają dokument zawierający elementy dokumentu referencyjnego BAT i formułujący konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik, ich opisu, informacji służącej ocenie ich przydatności, poziomów emisji powiązanych z najlepszymi dostępnymi technikami, powiązanego monitoringu, powiązanych poziomów konsumpcji oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednich środków remediacji terenu (art. 3 pkt 8d p.o.ś.).

BAT AELs oznaczają poziomy emisji związane z najlepszymi dostępnymi technikami. Wyrażane są jako stężenie zanieczyszczeń określone w mg/m³, w określonych warunkach oraz dla ustalonego czasu uśredniania.

14. Co kryje się pod pojęciem dokumentu referencyjnego BAT (BREF)?

Dokument referencyjny BAT (BREF-BAT Reference Document) stanowi opracowanie będące wynikiem wymiany informacji zorganizowanej przez Komisję Europejską zgodnie z przepisami dotyczącymi emisji przemysłowych, sporządzony dla określonego rodzaju działalności i opisujący w szczególności stosowane techniki, aktualne wielkości emisji i zużycia, techniki uwzględniane przy okazji ustalania najlepszych dostępnych technik, a także opisujący konkluzje BAT oraz wszelkie nowe techniki.

15. Jak konkluzje BAT wpływają na pozwolenia zintegrowane?

Instalacja wymagająca uzyskania pozwolenia zintegrowanego powinna spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, nie może ona powodować przekroczeń granicznych wielkości emisyjnych (art. 204 ust. 1 p.o.ś.).

W pozwoleniach zintegrowanych co do zasady nie narzuca się konkretnej technologii (organ nie ma zalecać techniki/technologii), tylko opisuje wymagany efekt środowiskowy i warunki emisji. Jednak, jeżeli dla danej działalności zostały opublikowane konkluzje BAT, prowadzący instalację ma obowiązek wypełnić wskazane w ich wymagania i prowadzić instalację z wykorzystaniem technik wynikających z konkluzji BAT oraz z dotrzymaniem BAT-AELs. Organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego w pozwoleniu zintegrowanym określa zakres i sposób monitorowania wielkości emisji zgodny z wymaganiami dotyczącymi monitorowania określonymi w konkluzjach BAT (art. 211 ust. 5 p.o.ś.).

W przypadku gdy nie opublikowano jeszcze konkluzji BAT dla danej działalności, dopuszczalną wielkość emisji ustala się z uwzględnieniem potrzeby dotrzymania standardów emisyjnych, jeżeli dotyczą, i standardów jakości środowiska.

16. Jakie instalacje obejmuje rozporządzenie w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości?

W załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169) [2] zostały przedstawione rodzaje instalacji, które wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

Stanowią je różne typy instalacji, których przykłady to instalacja:

• do wytwarzania energii i paliw (np. do produkcji koksu),
• do produkcji i obróbki metali (np. do odlewania stali lub stopów żelaza o zdolności produkcyjnej ponad 20 ton wytopu na dobę),
• w przemyśle mineralnym (np. do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę),
• w przemyśle chemicznym do wytwarzania, przy zastosowaniu procesów chemicznych lub biologicznych (np. materiałów wybuchowych),
• w gospodarce odpadami (dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych o odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania),
• w innych rodzajach działalności (np. do produkcji papieru lub tektury o zdolności produkcyjnej ponad 20 ton na dobę).

17. Historia wejścia w życie pozwoleń zintegrowanych – o dyrektywie IPCC

Zagadnienie pozwoleń zintegrowanych zostało zapoczątkowane Dyrektywą Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotyczącą zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli [6] (dalej: Dyrektywa IPPC). Jej celem było zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości poprzez zapobieganie zanieczyszczeniom – a gdy to niemożliwe, ograniczanie emisji do powietrza, wód i gleby, z uwzględnieniem gospodarki odpadami – w odniesieniu do działalności wskazanych w załączniku I do dyrektywy. Dyrektywę IPPC można uznać za pionierską regulację w prawie ochrony środowiska UE, ponieważ po raz pierwszy wprowadziła podejście zintegrowane, zastępujące dotychczasowe regulacje sektorowe. Na jej podstawie ukształtował się instrument pozwolenia zintegrowanego, obejmujący całokształt oddziaływania instalacji na środowisko, a kluczowym elementem tego podejścia stał się wymóg stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT). Dyrektywa IPPC została transponowana do prawa polskiego poprzez ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Dyrektywa IPPC została następnie zastąpiona Dyrektywą 2008/1/WE.

Obecnie obowiązuje Dyrektywa (UE) 2024/1785 [7] (dalej: Dyrektywa IED 2.0), która stanowi nowelizację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych [8] (dalej: Dyrektywa IED). Dyrektywa IED skonsolidowała i zaostrzyła wymagania dotyczące ograniczania oddziaływania instalacji na środowisko, w tym w zakresie BAT, monitoringu i kontroli emisji, natomiast IED 2.0 wzmacnia ten system m.in. poprzez rozszerzenie zakresu regulacji na nowe sektory, większą przejrzystość i cyfryzację procedur oraz wzmocnienie mechanizmów egzekwowania wymogów.

18. Czym się zajmuje Europejskie Biuro Zintegrowanego Zapobiegania i Ograniczania Zanieczyszczeń?

Europejskie Biuro Zintegrowanego Zapobiegania i Ograniczania Zanieczyszczeń (dalej: EIPPCB) stanowi część jednej z sześciu dyrekcji naukowych Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej. EIPPCB z siedzibą w Sewilli pełni kluczową rolę w systemie zintegrowanej ochrony środowiska w Unii Europejskiej. To właśnie tam są opracowywane i aktualizowane dokumenty referencyjne BAT tzw. BREFy, które stanowią podstawę do ustalania konkluzji BAT – wiążących standardów określających warunki pozwoleń zintegrowanych w państwach członkowskich. Prace Biura prowadzone są w ramach tzw. procesu sewilskiego, czyli dialogu pomiędzy Komisją Europejską, państwami członkowskimi, przedstawicielami przemysłu oraz organizacjami pozarządowymi. Dzięki działalności EIPPCB unijne regulacje w zakresie emisji przemysłowych opierają się na najlepszej, aktualnej wiedzy technicznej i są wdrażane w sposób jednolity w całej UE.

19. Dotychczas opublikowane BREFy

Dotychczas przez EIPPCB zostały opracowane i opublikowane 32 BREFy. Przykładowe dokumenty referencyjne BREF to m.in.:

• BREF dla przemysłu spożywczego, mleczarskiego i produkcji napojów (FDM),
• BREF dla przemysłu szklarskiego (GLS),
• BREF dla intensywnego chowu drobiu i świń (IRPP),
• BREF dla produkcji żelaza i stali (IS),
• BREF w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania (LCP),
• BREF dla przemysłu celulozowo-papierowego (PP),
• BREF dla rafinacji ropy naftowej i gazu (REF),
• BREF dla przemysłu włókienniczego (TXT),
• BREF dla przetwarzania odpadów (WT).

20. EKOPORTAL – baza wiedzy w zakresie pozwoleń zintegrowanych

EKOPORTAL to strona prowadzona przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Znajduje się tam cała baza danych związanych z pozwoleniami zintegrowanymi, jak i inne informacje dotyczące środowiska.

W części poświęconej pozwoleniom zintegrowanym udostępniono zestaw praktycznych materiałów wspierających przedsiębiorców i administrację. Można tam znaleźć konkluzje BAT oraz BREFy, w tym ich streszczenia, a także poradniki branżowe, a także wyjaśnienia i interpretacje dotyczące stosowania przepisów. Portal zawiera również opracowania pomocne przy weryfikacji i analizie pozwoleń, wytyczne do sporządzenia wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego i wiele innych przydatnych informacji. Dzięki temu EKOPORTAL pełni rolę źródła sprawdzonych materiałów merytorycznych, ułatwiając prawidłowe przygotowanie i prowadzenie postępowań w zakresie pozwoleń zintegrowanych.

21. Jak wygląda harmonogram wdrażania konkluzji BAT w Polsce?

Proces wdrażania konkluzji BAT rozpoczyna się w momencie publikacji konkluzji BAT w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Od daty publikacji konkluzji BAT dla danej branży prowadzący instalację ma maksymalnie 4 lata na dostosowanie instalacji do wymagań określonych w konkluzjach BAT. Termin ten jest ustalany przez organ właściwy do wydania pozwolenia (art. 215 ust. 5 p.o.ś.).

Obecnie organ właściwy do wydania pozwolenia dokonuje analizy warunków pozwolenia zintegrowanego niezwłocznie po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej konkluzji BAT, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia publikacji (art. 215 ust. 1 p.o.ś.). Zgodnie z art. 215 ust. 2 p.o.ś. organ ma obowiązek poinformowania prowadzącego instalację o rozpoczęciu analizy. W trakcie jej przeprowadzania:

• bierze pod uwagę wszystkie konkluzje BAT, które dla danego rodzaju instalacji zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej od czasu wydania pozwolenia lub ostatniej analizy wydanego pozwolenia,
• może zażądać od prowadzącego instalację przedłożenia informacji niezbędnych do przeprowadzenia analizy i umożliwiających porównanie ich z technikami opisanymi w konkluzjach BAT oraz określonymi w nich wielkościami emisji;
• dokonuje oceny zasadności udzielenia odstępstwa, o którym mowa w art. 204 ust. 2 p.o.ś.

Jeżeli analiza wykazała konieczność zmiany pozwolenia zintegrowanego w celu dostosowania do konkluzji BAT, organ niezwłocznie:

1. przekazuje prowadzącemu instalację informację o konieczności dostosowania instalacji, w terminie nie dłuższym niż 4 lata od dnia publikacji konkluzji BAT, do wymagań w nich określonych,
2. wzywa prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia w terminie roku od dnia doręczenia wezwania, określając zakres tego wniosku mający związek ze zmianami wynikającymi z dokonanej analizy (art. 215 ust. 4 p.o.ś.).

Publikacje konkluzji BAT dla kolejnych branż przemysłu trwają od 2012 r., poniżej prezentujemy te, dla których zakłady obecnie dostosowują instalacje.

22. Kiedy konieczna jest aktualizacja lub zmiana pozwolenia zintegrowanego?

Konieczność aktualizacji lub zmiany pozwolenia zintegrowanego następuje w kilku przypadkach:

1. Po analizie pod kątem opublikowanych konkluzji BAT – jeżeli analiza wykaże potrzebę zmiany pozwolenia, organ niezwłocznie wzywa prowadzącego instalację do złożenia wniosku o zmianę, w terminie roku od doręczenia wezwania, wskazując zakres zmian wynikających z analizy (art. 215 ust. 4 pkt 2 p.o.ś.);
2. Po okresowej analizie pozwolenia – gdy analiza okresowa wskaże konieczność zmiany, organ wzywa do złożenia wniosku o zmianę posiadanego pozwolenia zintegrowanego, w terminie 6 miesięcy, określając jego zakres (art. 216 ust. 3 p.o.ś.);
3. Przed planowaną zmianą instalacji (zmiana sposobu funkcjonowania lub rozbudowa mogąca oddziaływać na środowisko) – prowadzący instalację musi poinformować organ albo złożyć wniosek o zmianę pozwolenia. Jeśli organ uzna, że zmiana wymaga aktualizacji warunków pozwolenia, w terminie 30 dni informuje o konieczności złożenia wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego i ocenia, czy jest to istotna zmiana (art. 214 ust. 1 i 2 p.o.ś.).

23. Ile wynosi opłata za wydanie pozwolenia zintegrowanego i jego zmianę?

Opłatę skarbową za wydanie lub zmianę pozwolenia zintegrowanego należy określić zgodnie z częścią III poz. 40 (oraz poz. 46 pkt 1 przy zmianie) załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025 poz. 1154) [9]. Obecnie opłata ta wynosi 2011,00 zł za wydanie pozwolenia zintegrowanego oraz 1005,50 zł za jego zmianę, chyba że pozwolenie ma zostać wydane w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podmioty prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie, mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców – w takich przypadkach opłata skarbowa wynosi 506,00 zł za wydanie pozwolenia oraz 253,00 zł za jego zmianę.

24. Jakie są konsekwencje braku posiadania wymaganego pozwolenia zintegrowanego?

Co do zasady brak wymaganego pozwolenia zintegrowanego (mimo że dla danej instalacji jest ono wymagane) rodzi szereg konsekwencji, zarówno administracyjnych, jak i finansowych oraz represyjnych.

Jeżeli instalacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, to samo jej prowadzenie bez tej decyzji stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 201 ust. 1 p.o.ś. W razie stwierdzenia, że instalacja jest eksploatowana bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, wojewódzki inspektor ochrony środowiska jest zobowiązany w drodze decyzji wstrzymać użytkowanie instalacji (art. 365 ust. 1 p.o.ś.). W decyzji określa termin wstrzymania, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia użytkowania zgodnie z art. 366 ust. 3 p.o.ś.

W przypadku gdy podmiot nie wykona decyzji o wstrzymaniu użytkowania (wydanej m.in. na podstawie art. 365 p.o.ś.), podlega również karze aresztu albo ograniczenia wolności, albo grzywny (art. 360 pkt 2 p.o.ś.).

W przypadku braku pozwolenia zintegrowanego, gdy podmiot wprowadza do powietrza gazy lub pyły bez wymaganego pozwolenia, ponosi opłaty podwyższone o 500% (art. 292 pkt 1 p.o.ś.). Natomiast jeżeli naruszenie dotyczy gospodarki odpadami w zakresie objętym opłatami (np. składowanie lub magazynowanie odpadów), zastosowanie mogą mieć także opłaty podwyższone przewidziane w art. 293 p.o.ś. ust. 1-3 (w zależności od stanu faktycznego).

Ponadto samo eksploatowanie instalacji bez wymaganego pozwolenia jest czynem zagrożonym karą aresztu albo ograniczenia wolności, albo grzywny (art. 351 ust. 1 p.o.ś.).

25. Przeniesienie pozwolenia zintegrowanego – czy jest możliwe?

Tak, jest możliwe, a wręcz konieczne. Zgodnie z art. 189 ust. 1 p.o.ś. podmiot, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących tej instalacji lub jej oznaczonej części. Podmiot ten ma obowiązek wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o zmianę pozwoleń w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację (art. 189 ust. 2 p.o.ś.).

26. W jakich sytuacjach organ może ustanowić zabezpieczenie roszczeń (poza zabezpieczeniem roszczeń wynikającym z ustawy o odpadach) w pozwoleniu zintegrowanym?

W przypadku gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes społeczny związany z ochroną środowiska, a w szczególności z zagrożeniem pogorszeniem stanu środowiska w znacznych rozmiarach, w pozwoleniu zintegrowanym może być ustanowione zabezpieczenie roszczeń z tytułu wystąpienia negatywnych skutków w środowisku oraz szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1337) [10]. Wysokość zabezpieczenia roszczeń organ właściwy do wydania pozwolenia uzgadnia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Zabezpieczenie może mieć formę depozytu, gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej lub polisy ubezpieczeniowej (art. 187 ust. 1, 1a, 1b i 2 p.o.ś.).

27. Kiedy organ może cofnąć albo ograniczyć pozwolenie zintegrowane?

Informacje dotyczące możliwości cofnięcia lub ograniczenia pozwoleń (w tym pozwoleń zintegrowanych) regulują art. 194-199 p.o.ś., które przewidują kilka trybów cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia.

Cofnięcie albo ograniczenie jest obowiązkowe i następuje bez odszkodowania, jeżeli instalacja nie jest należycie eksploatowana i stwarza zagrożenie znacznego pogorszenia stanu środowiska albo zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. W takiej sytuacji decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 194 ust. 1–2 p.o.ś.).

Zgodnie z art. 195 ust. 1 p.o.ś. organ może cofnąć lub ograniczyć pozwolenie bez odszkodowania między innymi gdy:

• instalacja jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów p.o.ś. (oraz ustawy o odpadach) – w tym przypadku co do zasady organ najpierw wzywa do usunięcia naruszeń w wyznaczonym terminie (art. 195 ust. 2 p.o.ś.),
• nastąpiły zmiany przepisów uniemożliwiające dalszą emisję na dotychczasowych warunkach,
• doszło do przekroczenia krajowych pułapów emisji,
• prowadzący nie złożył wymaganego wniosku o zmianę pozwolenia po analizie.

Ponadto organ może cofnąć lub ograniczyć pozwolenie za odszkodowaniem, jeżeli przemawiają za tym względy ochrony środowiska lub gdy korzystanie z pozwolenia stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi (art. 196 ust. 1 p.o.ś.). Wysokość odszkodowania organ ustala w odrębnej decyzji (art. 196 ust. 2 p.o.ś.).

Jeżeli działalność spowodowała negatywne skutki w środowisku, organ w decyzji o cofnięciu/ograniczeniu określa zakres i termin ich usunięcia (art. 197 ust. 1 p.o.ś.). Po usunięciu skutków (albo gdy nie wystąpiły) możliwy jest zwrot zabezpieczenia roszczeń z tytułu wystąpienia negatywnych skutków w środowisku oraz szkód w środowisku, a w razie niewykonania obowiązku – przeznaczenie zabezpieczenia na usunięcie szkód (art. 198 ust. 1–2 p.o.ś.).

Podsumowanie

Pozwolenie zintegrowane to decyzja, którą należy uzyskać zanim instalacja zacznie funkcjonować w pełnym zakresie. Często zanim przedsiębiorca ma kompletną wiedzę o wszystkich przyszłych wymaganiach (np. wynikających z konkluzji BAT). Dlatego już na etapie planowania inwestycji, rozbudowy lub zmian w zakładzie, prowadzący instalację powinien mieć „z tyłu głowy” omówione przez nas 27 zagadnień – od prawidłowej kwalifikacji instalacji i kompletnego wniosku, przez monitoring i harmonogram dostosowania do konkluzji BAT, po obowiązki aktualizacji pozwolenia w trakcie eksploatacji. Dzięki temu można realnie ograniczyć ryzyka, przyspieszyć procedurę, uniknąć wezwań do uzupełnień, opłat podwyższonych i wstrzymania użytkowania instalacji, a w razie potrzeby odpowiednio wcześnie przygotować zmianę pozwolenia. To z kolei pozwala prowadzić działalność w sposób przewidywalny, zgodny z przepisami i bez „zaskoczeń” administracyjnych, które najczęściej kosztują czas i pieniądze.

Autorzy: dr Marcin Kaźmierski, Paulina Pelczyk-Nieborak, Agata Budaj, Kancelaria Ekologiczna

Autorka grafik: Katarzyna Piotrowska, Kancelaria Ekologiczna

Data publikacji: 17.03.2026 r.