Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych w polskich spalarniach Przemysł i Środowisko

Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych w polskich spalarniach

W maju 2022 roku Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy opublikował raport “Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych w Polsce w roku 2020 – dane BDO” [1], opierający się na indywidualnych sprawozdaniach podmiotów, które prowadziły termiczne przekształcanie odpadów. Instytut skumulował wszystkie najważniejsze i zweryfikowane informacje dotyczące tego sektora. Sprawdźmy jakie wnioski dotyczące spalani odpadów płyną z przygotowanego raportu.

Wydajność spalarni

Na terenie Polski w 2020 roku funkcjonowało 8 instalacji do termicznego przekształcania odpadów, które przekształcały głównie odpady komunalne oraz odpady pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych. Ich łączne moce przerobowe wynosiły 1159 tys. Mg, a wszystkie odpady zostały poddane procesowi R1 polegającemu na wykorzystaniu jako paliwo lub inny środek wytwarzania energii. Największe moce przerobowe posiadały spalarnie odpadów komunalnych zlokalizowane w Krakowie, Poznaniu i Bydgoszczy.

Spalanie odpadów komunalnych w Polsce w 2020 r. Przemysł i Środowisko

Polskie spalarnie odpadów w 2020 roku wykorzystały 92,2 proc. mocy przerobowych. W przypadku instalacji znajdujących się w Poznaniu i Szczecinie było to 100 proc. Najmniej mocy przerobowych wykorzystała spalarnia w Warszawie z wynikiem 69 proc. Za sprawą spalania odpadów komunalnych w ramach procesu R1 odzyskane zostało łącznie 5 528 720 GJ energii. Największą ilość energii odzyskały instalacje zlokalizowane w Krakowie, Szczecinie i Bydgoszczy. Spalarnia mieszcząca się w wielkopolskim Koninie mogła pochwalić się największą efektywnością energetyczną. Za nią uplasowały się instalacje z Warszawy i Krakowa, a na końcu zestawienia znalazły się spalarnie z Poznania i Rzeszowa. Łącznie w 2020 roku spalarnie przekształciły 1 069 tys. Mg odpadów, a najbardziej przyczyniły się do tego instalacje w Krakowie, Poznaniu i Bydgoszczy.

Wykorzystani mocy przerobowych, odzyskania energii, efektywność energetyczna i przekształone odpady przez spalarnie odpadów 2020 r. Przemysł i Środowisko

Rodzaje wykorzystywanych odpadów i procesów

Procesom R1 poddano łącznie 14 kodów odpadów z grup 20 (odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie), 19 (Odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych), 17 (Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych), 16 (Odpady nieujęte w innych grupach) i 15 (Odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach), określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie katalogów odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10) [2]. Wśród przetwarzanych odpadów dominowały te o kodzie 20 03 01 (niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) oraz 19 12 12 (inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11), które łącznie stanowiły 99 proc. odpadów poddanych procesom R1.

Odpady przekształcone termicznie w spaarniach odpadów komunalnych w 2020 r. Przemysł i Środowisko

Odpady wytworzone i magazynowane

Przekształcone termicznie odpady były źródłem powstania 302,9 tys. Mg odpadów, wśród których dominowały odpady o kodzie 19 01 12 (żużle i popioły paleniskowe inne niż wymienione w 19 01 11) oraz 19 01 07* (odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych).

Odpady wytworzone w spalarniach odpadów w 2020 r. Przemysł i Środowisko

Wytworzone odpady zostały następnie poddane procesom odzysku takim jak: R4 (Recykling lub odzysk metali i związków metali), R5 (Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) i R12 (Wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1–R11) oraz unieszkodliwiania takim jak: D5 (Składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. Umieszczanie w uszczelnionych oddzielnych komorach, przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska itd.)) i D9 (Obróbka fizyczno-chemiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszaniny unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w pozycjach D1–D12 (np. odparowanie, suszenie, kalcynacja itp.), określone w ustawie o odpadach (Dz.U. 2022 poz. 699) [3]. Głównie był to jednak proces R5 oraz R12. W procesie R1 najwięcej odpadów powstało w spalarniach w Krakowie, Poznaniu i Bydgoszczy.

Procesy, którym poddane zostały odpady wytworzone w spalarniach odpadów komunalnych w 2020 r. Przemysł i Środowisko

Wszystkie instalacje do termicznego przekształcania odpadów komunalnych (z wyjątkiem tej zlokalizowanej w Warszawie), wykazały łącznie na koniec 2020 roku 68,2 tys. Mg magazynowanych odpadów. Największa ilość odpadów magazynowana była w spalarni w Koninie, a najmniejsza w Bydgoszczy. Najczęściej magazynowane były odpady o kodzie 19 01 12 (żużle i popioły paleniskowe inne niż wymienione w 19 01 11), 20 03 01 (niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) i 19 12 12 (inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11).

Rodzaj i masa magazynowanych odpadów w spalarnuach odpadów komunalnych w 2020 r. Przemysł i Środowisko

Ruch transgraniczny

W 2020 Cementownie i zakłady energetycznego spalania paliw – ich udział w termicznym przekształcaniu odpadów w Polsceroku polskie spalarnie nie przyjęły żadnych odpadów przywiezionych z zagranicy. Spalarnie w Krakowie i Poznaniu wywiozły za to odpady o łącznej masie 7,2 tys. Mg. Docelowymi krajami były Holandia i Niemcy, a wywiezione zostały odpady o kodach 19 12 03 (metale nieżelazne) i 19 01 07* (odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych).

Przyszłość termicznego przekształcania odpadów w Polsce zależy od wielu czynników. Biorąc pod uwagę tworzone i rozbudowywanie instalacje, pojemności składowisk, poziomy składowania i poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpad odpadów komunalnych, IOŚ-PIB przygotowało po dwa scenariusze dla lat 2028 i 2034. Zakładając, że składowiska odpadów będą przepełnione, co będzie uniemożliwiać ich eksploatację, w 2028 roku w kraju może brakować aż 3 310 tys. Mg mocy przerobowych umożliwiających termiczne przekształcanie odpadów komunalnych. 


[1] Raport IOŚ-PIB “Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych w Polsce w roku 2020 – dane BDO” https://ios.edu.pl/wp-content/uploads/2022/06/IOS-2022-06-02-144ppi.pdf [dostęp: 23-08-2022]

[2] Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200000010/O/D20200010.pdf [dostęp: 23-08-2022]

[3] Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2022 poz. 699) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf [dostęp: 23-08-2022]

Podziel się:

Napisz komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *